Văn kể chuyện tường thuật – cách làm bài chi tiết nhất

Văn kể chuyện tường thuật là một trong ba hình thức của văn tự sự. Hình thức này yêu cầu người viết tường thuật (kể lại) một câu chuyện đã nghe qua, đã từng gặp. Bài viết sau đây sẽ trình bày cách làm bài văn kể chuyện tường thuật một cách dễ hiểu nhất.

I. Các yếu tố cần có trong bài văn kể chuyện tường thuật

Vì thuộc thể loại tự sự, nên bài văn kể chuyện tường thuật cũng có đầy đủ yếu tố của bài văn tự sự. Việc nắm rõ các yếu tố này sẽ giúp việc làm bài trở nên dễ dàng hơn. Cùng tìm hiểu nhé!

1. Cốt truyện và tình tiết trong bài văn kể chuyện tường thuật

Trong một bài văn kể chuyện, cốt truyện chính là trình tự sắp xếp các sự kiện chính từ đầu đến cuối. Nói cách khác, cốt truyện chính là xương sống của câu chuyện. Từ cốt truyện, các tình tiết được bổ sung vào khiến bài văn thêm sinh động, hấp dẫn hơn.

Đối với thể loại văn kể chuyện tường thuật, cốt truyện là cái đã được biết trước. Ví dụ như truyện Trọng Thủy Mỵ Châu thì cốt truyện là vua An Dương Vương được thần Kim Quy giúp đỡ xây thành Cổ Loa và chế tạo nỏ thần. Nhờ đó, vua đã chiến thắng được quân của Triệu Đà. Triệu Đã đã cầu hôn công chúa Mỵ Châu cho con trai mình để tiến hành hòa hôn. Sau này, Trọng Thủy dụ dỗ Mỵ Châu để lấy nỏ thần khiến cho An Dương Vương thua trận. Cuối cùng, khi phát hiện ra vua đã giết chết Mỵ Châu, Trọng Thủy cũng vì vậy mà đau buồn nhảy xuống giếng mà chết. 

Khi làm bài văn tường thuật, cần phải nắm rõ cốt truyện và không được sửa đổi nó. Cái bạn có thể làm là sắp xếp lại trình tự các sự việc xảy ra một cách logic. Từ đó, giúp câu chuyện trở nên mới mẻ, hấp dẫn, sáng tạo hơn.

Văn kể chuyện tường thuật - cách làm bài chi tiết nhất
Đối với thể loại văn kể chuyện tường thuật, cốt truyện là cái đã được biết trước

2. Nhân vật và ngôi kể

Trong văn kể chuyện tường thuật, nhân vật và ngôi kể có mối liên hệ mật thiết với nhau. Có hai tuyến nhân vật là nhân vật chính và nhân vật phụ. Tất cả những suy nghĩ, hành động của nhân vật sẽ dẫn đến các sự việc, tình tiết và kể quả của câu chuyện.

Để làm một bài văn tường thuật hay, cần biết cách lựa chọn ngôi kể phù hợp. Ngôi kể thứ nhất là ngôi kể mà người kể chuyện xưng “tôi”. Người kể có thể là nhân vật chính hoặc nhân vật phụ. Khi kể bằng ngôi kể này, cần phải biết được cá tính cũng như góc nhìn chủ quan của nhân vật mà bạn nhập vai. Đồng thời, phải lựa chọn nhân vật có vai trò quan trọng và ảnh hưởng đến toàn bộ câu chuyện. Ngôi kể thứ ba là ngôi kể mà người kể chuyện có góc nhìn bao quát, khách quan, tự giấu mình và có thể quan sát hết tất cả những thứ đang diễn ra. Ngôi kể này khiến bài văn mạch lạc, dễ viết nhưng không khéo sẽ gây nhàm chán, bình thường.

II. Cách để làm bài văn kể chuyện tường thuật

Kể một câu chuyện đã không dễ dàng, kể lại một câu chuyện ai cũng đã biết sao cho hay lại càng khó hơn. Do đó, để làm một bài văn kể chuyện tường thuật tốt cần phải nắm rõ vấn đề, biết cách triển khai và diễn đạt sao cho hợp lý.

Bước 1: Đọc và xác định cốt truyện

 Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất khi làm bài văn tường thuật. Thao tác này sẽ giúp bạn xác định được các tuyến nhân vật chính và phụ, các tình tiết cốt lõi và ý nghĩa, thông điệp của câu chuyện.

Trong đó, nhân vật chính là nhân vật xuất hiện xuyên suốt, có ảnh hưởng lớn đến diễn biến câu chuyện. Nhân vật phụ là những nhân vật làm nền cho nhân vật chính. Mục đích là để nhấn mạnh, bổ sung hay tạo tình huống, làm rõ các tình tiết. Tình tiết cốt lõi là những sự kiện chính có mối quan hệ nhân quả với nhau. Là những sự kiện mà khi thiếu đi sẽ làm thay đổi kết quả của câu chuyện. Và cuối cùng, ý nghĩa, thông điệp là thứ mà câu chuyện muốn nhắn nhủ, hướng tới. Nếu không nắm rõ được thông điệp, bạn sẽ dễ làm mất đi ý nghĩa của câu chuyện.

Bước 2: Thiết lập câu chuyện tường thuật (tìm ý)

Sau khi đã nắm được các yếu tố chính của câu chuyện gốc, đây là bước giúp bạn kể lại câu chuyện theo cách của mình. Ở bước này, bạn cần lựa chọn ngôi kể sao cho phù hợp và hấp dẫn nhất. Cũng ví dụ từ chuyện Trọng Thủy Mỵ Châu, bạn có thể lựa chọn cách tường thuật lại câu chuyện theo ngôi thứ nhất. Câu chuyện có thể được kể từ góc nhìn của vua An Dương Vương, Mỵ Châu, Trọng Thủy hay thậm chí là thần Kim Quy. Hoặc nếu kể theo ngôi thứ ba, bạn có thể bắt đầu câu chuyện từ khi Mỵ Châu chết hay từ khi Mỵ Châu và Trọng Thủy kết hôn. Miễn là các tình tiết và nội dung cốt lõi của câu chuyện được đảm bảo.

Bước 3: Lập dàn ý

Văn kể chuyện tường thuật - cách làm bài chi tiết nhất
Nhờ có dàn ý câu chuyện trong văn kể chuyện tường thuật sẽ mạch lạc và logic hơn

Dàn ý là cách hay nhất để hệ thống một bài văn. Nhờ đó câu chuyện sẽ mạch lạc và logic hơn. Dàn ý trong bài văn kể chuyện tường thuật càng chi tiết càng tốt. Nó phải đầy đủ cả mở bài, thân bài và kết bài. Có như vậy, bạn sẽ không bỏ sót các tình tiết hoặc diễn tả lan man, lạc đề.

Trong đó, mở bài là phần dẫn dắt câu chuyện. Thân bài bao gồm diễn biến, cao trào và kết thúc câu chuyện. Và cuối cùng, kết bài là phần thể hiện ý nghĩa, thông điệp và cảm nghĩ của bản thân.

Bước 4: Viết bài văn kể chuyện tường thuật

Khi đã có dàn bài chi tiết, việc triển khai nó thành một bài văn hoàn chỉnh cũng dễ dàng hơn. Khi viết bài, bạn cần chú ý cách diễn đạt sao cho rõ nghĩa, trôi chảy. Câu cú trong bài cần đúng ngữ pháp, chính tả. Cần chia đoạn theo ý để bài văn đẹp mắt và dễ đọc hơn. Sau khi viết bài, bạn nên dành thời gian để đọc lại, sửa các lỗi diễn đạt, ngữ pháp, chính tả nếu có.

 Các dạng bài văn kể chuyện tường thuật thường gặp

Ngoài dạng bài tường thuật lại một câu chuyện từng đọc, bạn có thể gặp một số dạng bài khác như tường thuật lại một buổi học, một chuyến dã ngoại hay một cuộc trò chuyện. Ví dụ:

  1. Hãy kể lại một lần em đã làm sai và được tha thứ. Qua đó, em đã rút ra bài học gì cho bản thân.
  2. Hãy vào vai Sơn Tinh để tường thuật câu chuyện Sơn Tinh và Thủy Tinh.
  3. Ngày nhỏ em thường thích nghe mẹ kể câu chuyện nào nhất? Hãy kể lại câu chuyện đó.
  4. Hãy tường thuật lại một buổi dã ngoại em đã từng tham gia. Em có cảm nghĩ gì và học được gì sau chuyến đi đó?

Viết một bình luận