Tiểu sử tác giả Chu Mạnh Trinh

 

Chu Mạnh Trinh

Chu Mạnh Trinh, tự Cán Thần, hiệu Trúc Vân,  người làng Phú Thị, huyện Đông Yên, nay là xã Mễ Sở huyện Văn  Giang, tỉnh Hưng Yên. Ông đỗ Tiến sĩ (1892), được bổ Tri phủ Lý Nhân (Hà Nam), rồi Án sát Hà Nam, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thái Nguyên, sau đó cáo quan về nghỉ nhà vì đau yếu. Ông nổi tiếng tài hoa, giỏi thơ văn, ham thích hội họa, kiến trúc, hay đi du ngoạn các nơi danh lam thắng cảnh, là người vẽ kiểu và trùng tu chùa Thiên Trù (chùa Ngoài) ở thắng cảnh Hương Sơn.

         Thơ văn Chu Mạnh Trinh để lại có Trúc Vân thi tập bằng chữ Hán, Thanh Tâm Tài Nhân thì tập bằng chữ Nôm và một số bài thơ cảm tác về phong cảnh Hương Sơn như Hương Sơn phong cảnh ca, Hương Sơn hành trình. Thơ chữ Hán của Chu Mạnh Trinh ít được chú ý, nhưng thơ Nôm thì rất nổi tiếng. Ông được xem là nhà thơ đại biểu cho khuynh hướng lãng mạn thoát ly cuối TK XIX.

           Thanh Tâm Tài Nhân thi tập gồm một bài tựa (bằng chữ Hán) và 2l bài thơ Nôm (I bài tổng vịnh và 20 bài vịnh 20 hồi trong Truyện Kiều của Nguyễn Du), được viết nhân cuộc thi thơ vịnh Kiểu do Tổng đốc Lê Hoan tổ chức và Nguyễn Khuyến làm chủ khảo tại Hưng Yên vào năm 1902, Chu Mạnh Trinh đã chiếm giải nhất. Bằng tấm lòng của một khách tài tử đa tình, ông cảm thông sâu sắc với cuộc đời chìm nổi của Thúy Kiều, với số phận oan nghiệt của một sắc tài bị chà đạp, và hết sức phẫn nộ đối với những kẻ đang tay vùi liễu dập hoa. Sự rung cảm mãnh liệt đã tạo nên những vần thơ thấm đẫm tính thần nhân đạo.Cùng với thời gian, những bài thơ vịnh Kiều¿ của Chu Mạnh Trinh vẫn được xem là mẫu mực của sự cảm thụ văn chương.

          Hương Sơn phong cảnh ca là một bài thơ Nôm làm theo thể hát nói, ca ngợi cảnh trí thiên nhiên kỳ thú, nên thơ, lại mang đậm mùi thiển của nơi “Nam thiên đệ nhất động”, được xếp vào loại hay nhất trong những bài thơ viết về thắng cảnh Hương Sơn. này thuộc huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây : “Bầu trời cảnh bụt ”. “Thỏ thẻ rừng mai chim cúng trái, Lửng lơ khe Yến cá nghe kinh”, “Thăm thẳm một hang lồng  bóng nguyệt, Gập ghềnh mấy lối uốn thang mây” vừa là cảnh sắc, vừa là cách diễn đạt độc đáo gây được ấn tượng khó quên cho những ai một lần được tiếp cận với thơ của ông. Ở đây, cảm hứng tôn giáo hòa quyện với tình yêu thiên nhiên đất nước, nâng tâm hồn người ngoạn cảnh lên đến độ sảng khoái, cao khiết, lâng lâng, không vướng bụi trần :”Thoảng bên tai một tiếng chày kình, Khách tang hải giật mình trong giấc mộng”.

         Hương Sơn hành trình viết theo thể lục bát, gồm 90 câu, đưa bước chân người đọc dạo qua từng địa điểm của Hương Sơn với lối tả cảnh cụ thể, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc. Chu Mạnh Trinh còn được đánh giá cao về tài năng sử dụng ngôn ngữ thơ ca tiếng Việt. Tiếng Việt trong thơ ông đạt đến độ thuần thục, có khả năng diễn đạt những sắc thái tỉnh tế, đa dạng của cảm xúc con người có khả năng tạo hình, gợi cảm cao độ.

Viết một bình luận