Ụ mối 4000 năm tuổi nhìn thấy từ không gian

Ẩn dưới những tán cây, chúng cực kỳ khổng lồ.

Chúng gần như cổ đại như kim tự tháp Giza, và lớn hơn rất nhiều, tương đương với khoảng 4.000 Kim Tự Tháp Lớn. Tuy nhiên, chúng không phải do con người xây dựng. Hai trăm triệu ụ đất – hơn 10 km³, hoặc khoảng 2,6 nghìn tỷ gallon Mỹ – cùng tạo thành một cấu trúc khổng lồ có kích thước gần bằng Vương quốc Anh. Cấu trúc này được lắp ghép từng chút một bởi loài mối Syntermes dirus. Mặc dù nhỏ bé, nhưng những côn trùng này đã xây dựng thứ gì đó lớn đến mức có thể nhìn thấy từ không gian.

Dự án kỹ thuật sinh học lớn nhất thế giới

Đây dường như là nỗ lực kỹ thuật sinh học rộng lớn nhất thế giới do một loài côn trùng duy nhất thực hiện, nhà sinh vật học Roy Funch, đồng lãnh đạo nhóm nghiên cứu từ Đại học Estadual de Feira de Santana ở Brazil, cho biết. Nghiên cứu của nhóm đã được công bố trên Current Biology vào ngày 19 tháng 11.

Cấu trúc này nằm ở vùng bán khô cằn phía đông bắc Brazil, chủ yếu ẩn trong rừng caatinga với các cây gai. Phần mềm MAXENT đã xử lý dữ liệu về các ụ mối được ghi nhận trước đây và dự đoán sự tồn tại của cấu trúc có diện tích 230.000 km² này. Sau đó, kết quả này đã được xác nhận qua các cuộc khảo sát trên mặt đất và phân tích hình ảnh vệ tinh.

Sự phân bố của các ụ mối, theo các nhà nghiên cứu, không khác gì các ụ mima ở Bắc Mỹ, ụ heuweltjies ở Nam Phi, và các vòng tròn cổ tích ở Namibia.

Ụ mối có hình nón, được người dân địa phương gọi là murundus, mỗi ụ cao gấp đôi chiều cao của một người trưởng thành và có đường kính khoảng 10,6 m. Chúng được đặt cách nhau khoảng 20 m.

Đặc điểm của các ụ mối

Dù loài mối thường xây dựng những tổ ấn tượng trên mặt đất cao tới 3 m, những ụ này không phải là nhà. Chúng chủ yếu là các đống đất, kết quả từ 4.000 năm đào đường hầm liên tục – công việc này vẫn đang diễn ra.

Các ụ đã hoàn thành không có cấu trúc bên trong đáng kể, nhưng các đống đất đang được tạo thành thì có một đường hầm trung tâm rộng khoảng 10 cm dẫn xuống lòng đất.

Hệ thống mạng lưới hầm khổng lồ của loài mối này – mỗi hầm rộng khoảng 10 cm – và các đường hầm hẹp ngang chứa các giường lá mục cho trứng không bao giờ tiếp xúc với không khí bên ngoài. Khi những con mối di chuyển lên bề mặt để lấy lá mục, chúng đi thành từng nhóm từ 10 đến 50 con. Nhóm kiếm ăn này xuất hiện qua các lối tạm rộng khoảng 8 mm và được đóng kín ngay sau khi sử dụng.

Để xác định thời gian mà loài Syntermes dirus đã hoạt động tại đây, các nhà nghiên cứu đã thu thập các mẫu đất từ trung tâm của 11 ụ. Bằng cách chiếu ánh sáng xanh hoặc xanh lá để giải phóng bức xạ ion từ các hạt khoáng chất, họ đã xác định lần cuối cùng các mẫu này tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Phân tích kích thích phát quang bằng quang học cho thấy các ụ đất có tuổi thọ khoảng 4.000 năm.

Những con côn trùng tuyệt vời

Nhà côn trùng học Stephen Martin từ Đại học Salford, đồng lãnh đạo nghiên cứu, cho biết Nhóm các ụ mối này đại diện cho một trong những cấu trúc lớn nhất được xây dựng bởi một loài côn trùng duy nhất. Ông kết luận, Thật tuyệt vời khi đến thời đại này mà vẫn có thể tìm thấy một kỳ quan sinh học chưa được biết đến với quy mô và tuổi thọ đáng kể như vậy, mà vẫn còn có cư dân sinh sống.