Đứa trẻ bên trong bạn đang chọn tâm hồn đồng điệu với bạn

Tôi không nói tình yêu chỉ là liệu pháp ngụy trang. Tôi không nói chúng ta nên ủy thác việc chữa lành hoàn toàn cho người khác – đó là gánh nặng không ai nên mang một mình.

Mở đầu

Tôi không hiểu tại sao mình lại yêu người mà tôi đã yêu. Lúc đầu thì không.

Nhìn bề ngoài, có những lý do thông thường: sự kết nối, sự thoải mái, cảm giác dễ chịu theo cách tôi chưa từng cảm nhận trước đây. Nhưng đằng sau tất cả những điều đó là thứ gì đó tôi không thể đặt tên trong một thời gian dài. Thứ gì đó lặng lẽ hơn. Thứ gì đó cũ hơn. Phải mất một thời gian tôi mới nhận ra rằng sức hút đó không thực sự là về người đó với tư cách là một con người đứng trước mặt tôi – mà là về việc họ là ai đối với đứa trẻ mà tôi đã từng là.

Tình yêu là câu chuyện của người lớn hay của đứa trẻ?

Chúng ta thường nói về tình yêu như thể nó thuần túy là chuyện của hiện tại – hai người trưởng thành gặp nhau, chọn nhau và xây dựng thứ gì đó cùng nhau. Nhưng bên dưới lớp câu chuyện người lớn đó là một tầng cũ hơn, dịu dàng hơn và ít được thừa nhận hơn nhiều. Phần này khám phá cơ chế tâm lý của việc đứa trẻ bên trong luôn hiện diện trong phòng khi chúng ta gặp một người mới – và tại sao sức hút mạnh mẽ nhất thường có nguồn gốc từ những nhu cầu được hình thành từ rất lâu trước khi chúng ta biết đặt tên cho chúng.

Chúng ta bị thu hút bởi những người làm cho chúng ta những gì chúng ta luôn cần

Chúng ta nói về tình yêu như thể nó là về hiện tại – về hai người lớn gặp nhau, chọn nhau và xây dựng thứ gì đó. Và vâng, đó là điều đó. Nhưng nó cũng là thứ gì đó cũ hơn và dịu dàng hơn nhiều so với những gì chúng ta thường thừa nhận. Chúng ta bị thu hút bởi những người làm cho chúng ta những gì chúng ta luôn cần ai đó làm.

Đứa trẻ chưa bao giờ thực sự được lắng nghe sẽ phải lòng người nhớ mọi thứ chúng nói. Đứa trẻ bị bao quanh bởi sự không thể đoán trước tìm thấy sự bình yên ở người vững vàng – người có tâm trạng không đẩy chúng vào chế độ sinh tồn. Đứa trẻ bị tạo ra để cảm thấy như một gánh nặng cuối cùng thở ra trước sự hiện diện của người khiến chúng cảm thấy như một món quà.

Chúng ta không chọn điều này một cách có ý thức. Đứa trẻ bên trong không gửi một bản ghi nhớ. Nhưng chúng luôn ở trong phòng khi chúng ta gặp một người mới, lặng lẽ đo đạc: Ở đây có an toàn không? Liệu người này có làm tổn thương tôi như tôi đã bị tổn thương trước đây không? Hay cuối cùng họ sẽ cho tôi những gì tôi đang chờ đợi?

Lý thuyết gắn kết của nhà tâm lý học John Bowlby (1907 – 1990) – được mở rộng bởi Mary Ainsworth (1913 – 1999) và sau này bởi Sue Johnson (1947 – nay) trong liệu pháp gắn kết tập trung vào cảm xúc – đã chứng minh rằng những khuôn mẫu gắn kết được hình thành trong những năm đầu đời không biến mất khi chúng ta trưởng thành. Chúng được tái kích hoạt trong các mối quan hệ thân thiết, đặc biệt là trong những mối quan hệ lãng mạn, bởi vì những mối quan hệ đó kích hoạt cùng hệ thống thần kinh được xây dựng để tìm kiếm sự an toàn và kết nối trong thời thơ ấu. Điều này không phải là ẩn dụ hay sự đơn giản hóa tâm lý – đây là sinh học thực sự. Não bộ của người lớn trong các mối quan hệ thân mật phản ứng với sự kết nối và sự từ chối theo những cách phản chiếu những cách não bộ của đứa trẻ phản ứng với sự hiện diện và sự vắng mặt của người chăm sóc.

Tại sao tình yêu đúng có thể cảm thấy choáng ngợp?

Tôi nghĩ đây là lý do vì sao tình yêu có thể cảm thấy choáng ngợp khi nó đúng. Không chỉ là tôi thích người này – mà như thể người này đang cho tôi thứ gì đó tôi đã đói khát cả đời. Đó không phải là điều nhỏ để cảm nhận. Tất nhiên nó cuốn trôi bạn.

Nhà tâm lý học và nhà trị liệu Harville Hendrix (1935 – nay), người phát triển liệu pháp Imago (Tạm dịch: hình ảnh nội tâm) cho các cặp đôi, đã lập luận rằng chúng ta bị thu hút bởi những người phù hợp với imago – hình ảnh tổng hợp, vô thức về những người chăm sóc đầu tiên của chúng ta, cả những gì họ cung cấp lẫn những gì họ thiếu. Điều này không phải là chúng ta đang tìm kiếm bản sao của cha mẹ mình – điều đó sẽ là sự đơn giản hóa quá mức. Đây là thứ gì đó tinh tế hơn và chính xác hơn: chúng ta đang tìm kiếm môi trường quan hệ quen thuộc theo những cách cụ thể, bao gồm cả những nơi có thể hoàn thành những gì còn dang dở từ thời thơ ấu. Cảm giác nhận ra mạnh mẽ khi gặp ai đó mà bạn cảm thấy bạn đã biết họ cả đời thường là đứa trẻ bên trong nhận ra cấu trúc quen thuộc – không nhất thiết là cấu trúc an toàn, mà là cấu trúc quen thuộc.

Đây cũng là lý do tại sao đau lòng có thể cảm thấy không cân xứng với độ dài của mối quan hệ. Bởi vì bạn không chỉ mất một người – bạn đang mất cảm giác cuối cùng cũng được ôm ấp. Bạn đang mất thứ mà đứa trẻ trong bạn đã chờ đợi. Đó là nỗi đau có nguồn gốc rất sâu, và việc không nhận ra chiều sâu đó thường dẫn đến sự tự phán xét khắc nghiệt – tự hỏi sao mình lại đau thế này vì chỉ một mối quan hệ ngắn ngủi – thay vì hiểu rằng những gì đang bị ai hóa không phải là mối quan hệ đó mà là tất cả những gì mối quan hệ đó đã hứa hẹn sẽ chữa lành.

Khuôn mẫu không phải là sai sót – đó là nỗ lực rất dễ hiểu của một đứa trẻ

Tôi đã ngồi với ý tưởng này một thời gian, và câu hỏi tôi cứ quay lại mãi là: đứa trẻ bên trong bạn cần gì mà bạn vẫn đang tìm kiếm ở những người bạn yêu thương? Không phải những gì bạn muốn ở một người bạn đời khi trưởng thành – những thứ trong danh sách kiểm tra. Mà là đứa trẻ cần gì. Điều gì còn thiếu. Bạn đang chờ đợi ai đó nói hay làm hay trở thành điều gì.

Bởi vì khi chúng ta có thể đặt tên cho điều đó, chúng ta bắt đầu hiểu bản thân trong các mối quan hệ tốt hơn rất nhiều. Chúng ta ngừng bối rối về việc tại sao mình bị thu hút bởi những người nhất định. Chúng ta ngừng khắt khe với bản thân vì đã yêu thương người mình yêu. Chúng ta bắt đầu nhìn nhận những khuôn mẫu của mình không phải là sai sót mà là nỗ lực rất dễ hiểu của một đứa trẻ để có được những gì chúng luôn xứng đáng.

Nhà tâm lý học lâm sàng Pete Walker (1953 – nay), người đã viết rộng rãi về chấn thương phức tạp và đứa trẻ nội tâm, đã quan sát rằng nhiều người trưởng thành mang trong mình những phần tự ngã bị đóng băng ở những thời điểm cụ thể trong tuổi thơ – thời điểm khi nhu cầu không được đáp ứng, khi cảm xúc không được xác nhận, khi sự hiện diện không được cảm thấy an toàn. Những phần bị đóng băng đó không biến mất – chúng vẫn còn đó, vẫn mang những nhu cầu cũ, vẫn phản ứng với thế giới theo những cách được định hình bởi những gì đã xảy ra khi chúng được hình thành. Và trong các mối quan hệ thân mật, nơi sự dễ tổn thương cao nhất và sự đề phòng thấp nhất, những phần đó xuất hiện rõ ràng nhất.

Kết luận

Tôi không nói tình yêu chỉ là liệu pháp ngụy trang. Tôi không nói chúng ta nên ủy thác việc chữa lành hoàn toàn cho người khác – đó là gánh nặng không ai nên mang một mình.

Nhưng tôi tin rằng một trong những điều sâu sắc nhất mà một người bạn đời có thể cung cấp cho bạn không phải là những cử chỉ lớn lao hay sự tương thích hoàn hảo. Đó là thứ gì đó lặng lẽ hơn. Đó là cảm giác rằng những phiên bản của bạn vẫn chưa chắc chắn rằng mình đủ – những phiên bản không chắc chắn, trẻ hơn, kém bóng bẩy – cũng được chào đón ở đây.

Rằng cánh cửa không chỉ mở ra cho người lớn mà bạn đã làm việc rất chăm chỉ để trở thành. Rằng nó mở ra cho tất cả mọi phần của bạn. Ngay cả những phần bạn đã che giấu từ khi còn nhỏ.

Với tôi, đó là tình yêu thực sự – thứ tình yêu thực sự trông như thế nào.