Liệu ý thức của con người có tạo ra thực tại?

Có thực tại vật lý nào độc lập với chúng ta không? Liệu thực tại khách quan có thực sự tồn tại không? Hay cấu trúc của mọi thứ, bao gồm cả thời gian và không gian, được tạo ra bởi những cảm nhận của những người quan sát nó? Đó là tuyên bố đột phá của một bài báo mới được công bố trên Tạp chí Vũ trụ học và Vật lý hạt nhân vũ trụ.

Mở đầu

Tác giả của bài báo bao gồm Robert Lanza, một chuyên gia về tế bào gốc và y học tái tạo, nổi tiếng với lý thuyết biocentrism, cho rằng ý thức là động lực thúc đẩy sự tồn tại của vũ trụ. Ông tin rằng thế giới vật lý mà chúng ta nhận thức không phải là thứ tách biệt với chúng ta mà thực chất được tạo ra bởi tâm trí của chúng ta khi chúng ta quan sát nó. Theo quan điểm biocentrism của ông, không gian và thời gian là sản phẩm phụ của vòng xoáy thông tin trong đầu chúng ta được tâm trí kết hợp lại thành một trải nghiệm mạch lạc.

Bài báo mới của ông, đồng tác giả bởi Dmitriy Podolskiy và Andrei Barvinsky, những nhà lý thuyết về trọng lực lượng tử và vũ trụ học lượng tử, chỉ ra cách mà những người quan sát ảnh hưởng đến cấu trúc của thực tại.

Theo Lanza và các đồng nghiệp, người quan sát có thể tác động đáng kể đến hành vi của các đại lượng quan sát được cả ở quy mô vi mô và vĩ mô của không – thời gian. Trên thực tế, một sự thay đổi sâu sắc trong cách nhìn thế giới hằng ngày của chúng ta là cần thiết, Lanza đã viết trong một cuộc phỏng vấn với Big Think. Thế giới không phải là một thứ được hình thành bên ngoài chúng ta, đơn giản là tồn tại riêng biệt. Người quan sát cuối cùng xác định cấu trúc của chính thực tại vật lý, ông khẳng định.

Làm thế nào mà người quan sát có thể tạo ra thực tại?

Điều này hoạt động như thế nào? Lanza cho rằng một mạng lưới người quan sát là cần thiết và vốn dĩ là một phần của cấu trúc thực tại. Như ông giải thích, người quan sát – bạn, tôi và bất kỳ ai khác – sống trong một vũ trụ lượng tử trọng lực và cùng nhau tạo ra một mô hình nhận thức toàn cầu đồng thuận về thực tại bằng cách trao đổi thông tin về các thuộc tính của không – thời gian. Vì một khi bạn đo lường một thứ gì đó, Lanza viết, sóng xác suất để đo cùng giá trị của đại lượng vật lý đã được kiểm tra sẽ trở nên ‘cục bộ hóa’ hoặc đơn giản là ‘sụp đổ’. Đó là cách mà thực tại trở nên nhất quán và hiện hữu đối với tất cả chúng ta. Khi bạn tiếp tục đo lường một đại lượng lặp đi lặp lại, biết kết quả của lần đo đầu tiên, bạn sẽ thấy kết quả là như nhau.

Tương tự, nếu bạn biết từ ai đó về kết quả đo lường của họ về một đại lượng vật lý, thì các phép đo của bạn và những người quan sát khác sẽ ảnh hưởng lẫn nhau ‒ ‘đóng băng’ thực tại theo sự đồng thuận đó, Lanza giải thích thêm rằng một sự đồng thuận của các quan điểm khác nhau về cấu trúc của thực tại xác định chính hình thức của nó, định hình cấu trúc lượng tử cơ bản, Lanza giải thích.

Theo ngôn ngữ lượng tử, người quan sát ảnh hưởng đến thực tại thông qua sự giải mã, cung cấp khuôn khổ để sụp đổ các sóng xác suất, phần lớn được cục bộ hóa trong vùng lân cận của mô hình nhận thức mà người quan sát xây dựng trong suốt cuộc đời của họ, ông nói thêm.

Lanza nói rằng, Người quan sát là nguyên nhân đầu tiên, là lực lượng sống động làm sụp đổ không chỉ hiện tại, mà còn cả chuỗi sự kiện không – thời gian mà chúng ta gọi là quá khứ. Stephen Hawking đã đúng khi nói rằng: Quá khứ, giống như tương lai, là không xác định và chỉ tồn tại như một quang phổ của các khả năng.

Liệu vũ trụ có phải là một mô phỏng?

Liệu một thực thể trí tuệ nhân tạo không có ý thức có thể đang mơ ra thế giới của chúng ta không? Lanza tin rằng sinh học đóng vai trò quan trọng, như ông giải thích trong cuốn sách The grand biocentric design: How life creates reality, mà ông đồng tác giả với nhà vật lý Matej Pavsic.

Mặc dù một robot có thể coi như là một người quan sát, Lanza cho rằng một thực thể sống có ý thức với khả năng ghi nhớ là cần thiết để thiết lập mũi tên của thời gian. Một người quan sát không có não không trải nghiệm thời gian và/hoặc giải mã với bất kỳ mức độ tự do nào, Lanza viết. Điều này dẫn đến các mối quan hệ nguyên nhân và kết quả mà chúng ta có thể nhận thấy xung quanh chúng ta. Lanza nghĩ rằng chúng ta chỉ có thể chắc chắn rằng một người quan sát có ý thức thực sự làm sụp đổ một hàm sóng lượng tử.

Phương trình của Chúa

Như Robert Lanza cũng đã viết cho Big Think, một khía cạnh quan trọng khác trong công trình của họ là nó giải quyết sự không tương thích khó chịu giữa cơ học lượng tử và thuyết tương đối tổng quát, vốn là một điểm mắc kẹt thậm chí ngay cả đối với Albert Einstein.

Sự mâu thuẫn tưởng chừng của hai lời giải thích này về thế giới vật lý của chúng ta – với cơ học lượng tử nghiên cứu các mức độ phân tử và hạ nguyên tử và thuyết tương đối tổng quát tập trung vào các tương tác giữa các cấu trúc vũ trụ lớn như các thiên hà và lỗ đen – biến mất khi các thuộc tính của người quan sát được tính đến.

Mặc dù tất cả điều này có vẻ như là suy đoán, Lanza nói rằng những ý tưởng của họ đang được thử nghiệm bằng cách sử dụng các mô phỏng Monte Carlo trên các cụm máy tính mạnh mẽ tại MIT và sẽ sớm được kiểm tra thực nghiệm.