Bạn sẽ muốn ở lại bao lâu với một người cứ khăng khăng đối xử với bạn như thể bạn là con người của ngày hai người mới gặp nhau?

Đã đến lúc đội mũ lắng nghe lên nào.

Nỗi ám ảnh của Roosevelt với việc trò chuyện tẻ nhạt

Franklin D. Roosevelt ghét những cuộc trò chuyện nhạt nhẽo. Là tổng thống Hoa Kỳ, ông đã phải chịu đựng không ít những cuộc đối thoại kiểu này. Roosevelt lập luận rằng trong hầu hết các cuộc trò chuyện như vậy, mọi người thường không thực sự lắng nghe nhau, như thể họ đang đọc từ một tấm thẻ gợi ý và chỉ lịch sự chờ đến lượt mình nói. Để minh họa cho quan điểm của mình, Roosevelt đôi khi chào hỏi người khác bằng câu: Sáng nay tôi đã giết bà của mình. Hầu như ai cũng chỉ gật đầu, mỉm cười và tiếp tục như bình thường. Chỉ có một lần, một người thực sự lắng nghe và đáp lại: Tôi chắc bà ấy đáng bị như vậy.

Roosevelt rõ ràng đã có lý. Nhiều khi trong cuộc trò chuyện, mọi người hiếm khi lắng nghe thực sự. Họ chỉ nắm bắt đại khái hoặc thay vào đó tập trung vào việc chuẩn bị câu trả lời của mình. Một cuộc trò chuyện tồi là khi cả hai bên đều quá chú tâm vào việc nói, đến nỗi lắng nghe chỉ là khoảng lặng chờ đến lượt mình. Trong những trường hợp này, tỷ lệ nói – nghe hoàn toàn sai lệch.

Điều gì tạo nên một cuộc trò chuyện tốt?

Một cuộc trò chuyện tốt cần tỷ lệ nói – nghe gần bằng 50:50. Khi chúng ta nói không ngừng – khi giữ trái bóng quá lâu – người đối diện có thể cảm thấy bị bỏ rơi và không được trân trọng. Ngược lại, khi lắng nghe, chúng ta cho phép đối phương chia sẻ những điều khiến họ căng thẳng hoặc bận tâm. Điều này tạo nên mối quan hệ sâu sắc hơn và hài lòng hơn nhiều.

Lắng nghe còn giúp chúng ta thể hiện sự sẵn lòng thấu hiểu. Trong các mối quan hệ tình cảm, điều này lại càng quan trọng. Với những người gần gũi nhất, chúng ta thường nghĩ rằng mình hiểu họ; rằng họ không thay đổi, luôn quen thuộc như bàn tay của chính mình. Nhưng, như Kate Murphy viết trong cuốn sách Bạn không lắng nghe: Điều bạn bỏ lỡ và tại sao điều đó quan trọng:

Bạn sẽ muốn ở lại bao lâu với một người cứ khăng khăng đối xử với bạn như thể bạn là con người của ngày hai người mới gặp nhau? […] Lắng nghe là cách chúng ta duy trì kết nối với nhau khi các trang sách trong cuộc đời dần lật sang.

Quy tắc 43:57

Nếu bạn muốn người khác có ấn tượng tốt về mình, bạn cần lắng nghe nhiều hơn. Điều này đặc biệt đúng nếu bạn hy vọng đạt được điều gì đó từ cuộc trò chuyện. Vài năm trước, Gong Research Labs đã phân tích 25.537 cuộc gọi bán hàng với mục tiêu trả lời câu hỏi: Tỷ lệ nói – nghe nào tạo nên một cuộc gọi bán hàng thành công?

Họ phát hiện rằng: Tỷ lệ nói – nghe thành công nhất trong các cuộc gọi bán hàng là khoảng 43:57. Ngược lại, những cuộc gọi thất bại nhất là khi người bán nói hơn 60% thời gian. Điều này có nghĩa là bạn có nhiều khả năng thuyết phục ai đó hoặc khiến họ đồng tình với quan điểm của mình nếu bạn lắng nghe nhiều hơn nói.

Dĩ nhiên, đây không phải là quy tắc tuyệt đối – mỗi cuộc trò chuyện đều khác nhau, và bạn nên thích nghi với nhu cầu của từng tương tác. Nhưng nó cho thấy sức mạnh của việc lắng nghe khi muốn đạt được điều gì đó.

Sức mạnh của việc học hỏi

Nhưng lắng nghe không phải lúc nào cũng dễ dàng. Dưới đây là ba mẹo khởi đầu để cân bằng lại tỷ lệ nói – nghe của bạn:

Để sự im lặng diễn ra

Sự im lặng là không gian nơi cuộc trò chuyện phát triển. Cũng giống như những từ trên trang này được xác định bởi khoảng trắng xung quanh, sự im lặng nuôi dưỡng ý tưởng và thúc đẩy thảo luận. Hãy để người khác nói thêm. Chỉ vì ai đó ngừng nói không có nghĩa là họ đã hết điều để chia sẻ.

Đặt câu hỏi

Đừng chuẩn bị sẵn câu hỏi hoặc xếp chúng thành hàng, mà hãy phản hồi một cách tự nhiên theo diễn biến của cuộc trò chuyện. Hỏi thêm thông tin về điều gì đó bạn thấy thú vị; gợi lại một từ hoặc cụm từ họ đã dùng; hoặc khám phá chi tiết đằng sau một câu chuyện chưa kể hết. Đây là kỹ năng khó nhưng sẽ dễ hơn theo thời gian luyện tập.

Đồng cảm

Thật dễ để tập trung vào bản thân trong cuộc trò chuyện. Chúng ta thường nghĩ: Họ muốn tôi nói gì? hoặc Mình sẽ trông như thế nào nếu hỏi điều đó? Nhưng khi bị cuốn vào sự ám ảnh cá nhân, chúng ta bỏ lỡ cuộc trò chuyện. Hãy tưởng tượng mình là người mà bạn đang nói chuyện và cảm nhận động lực khiến họ chia sẻ.

Người ta thường nói rằng ai cũng có điều gì đó để dạy bạn, và điều này rất đúng. Khi lắng nghe những gì người khác nói, khi đọc và học từ thế giới xung quanh, chúng ta trở nên tốt hơn. Lắng nghe những gì người khác đã trải nghiệm hoặc trí tuệ họ sở hữu có giá trị hơn (và rẻ hơn nhiều) so với bất kỳ trường đại học nào. Đó là cách mà con người được định sẵn để học hỏi. Như Epictetus từng nói:

Tự nhiên đã ban cho con người một cái miệng nhưng hai cái tai, để chúng ta nghe từ người khác gấp đôi số lần chúng ta nói.