Với những người quan tâm đến việc hòa giải giữa các tuyên bố thần học và khoa học, đây là một câu hỏi đặc biệt cấp thiết khi chúng ta được yêu cầu giải thích các chương mở đầu của sách Sáng thế.

Làm thế nào chúng ta giải thích các văn bản thánh của Kinh Thánh?

Với những người quan tâm đến việc hòa giải giữa các tuyên bố thần học và khoa học, đây là một câu hỏi đặc biệt cấp thiết khi chúng ta được yêu cầu giải thích các chương mở đầu của sách Sáng thế.

Chúa có thực sự tạo ra vũ trụ trong sáu ngày 24 giờ không? Vườn Địa đàng có thực sự tồn tại không? Adam và Eve có phải là các nhân vật lịch sử không? Đây chỉ là vài trong số nhiều câu hỏi xuất hiện khi chúng ta đấu tranh với văn bản thánh này.

Cách Chúa viết Kinh Thánh?

Trước khi chúng ta xem xét cách giải thích các văn bản thánh, tôi nghĩ rằng điều quan trọng là phải giải quyết một câu hỏi cơ bản hơn: Làm thế nào Chúa viết Kinh Thánh? Hay nói theo cách kỹ thuật hơn, bằng cách nào Chúa truyền cảm hứng cho các tác giả con người để họ viết Kinh Thánh? Qua nhiều năm, tôi nhận ra rằng cách trả lời câu hỏi về sự cảm hứng trong Kinh Thánh thường định hình cách chúng ta trả lời câu hỏi về việc giải thích Kinh Thánh.

Trong kinh nghiệm của tôi với tư cách là một linh mục Công giáo, một trong những quan điểm phổ biến nhất về sự cảm hứng trong Kinh Thánh là Chúa đã đọc Kinh Thánh cho con người viết. Theo quan điểm này, đôi khi được gọi là lý thuyết đọc trực tiếp, Chúa đọc từng lời trong văn bản thánh cho một tác giả con người, người chỉ đơn giản là ghi lại chúng. Đáng chú ý là, trong quan điểm này, tác giả con người không thực sự là tác giả của văn bản thánh. Anh ta chỉ là người ghi lại lời, giống như cách một thư ký y tế ghi lại lời bác sĩ. Anh ta chỉ là công cụ được sử dụng để truyền đạt thông điệp chính xác của Chúa.

Quan điểm về lý thuyết đọc trực tiếp

Trong quan điểm này, văn bản thánh là văn bản chỉ chứa lời của Chúa; chúng không phải là lời của con người, vì tác giả con người không có vai trò thực sự trong việc tạo ra chúng. Đối với những người tin vào lý thuyết đọc trực tiếp, văn bản Kinh Thánh không có ngữ cảnh lịch sử hay văn hóa. Nó nằm ngoài thời gian và không gian. Do đó, chúng ta phải đọc Kinh Thánh như nó là. Chúng ta phải hiểu ý nghĩa của những từ này theo cách chúng được trình bày.

Nhiều người Công giáo tin vào lý thuyết đọc trực tiếp, nhưng đây không phải là giáo lý của Giáo hội Công giáo, cũng không phải là của nhiều cộng đồng giáo hội Kitô giáo khác.

Cách tiếp cận của thánh Thomas Aquinas

Vậy chúng ta nên suy nghĩ thế nào về sự cảm hứng trong Kinh Thánh?

Tôi viết bài này với tư cách là một nhà thần học Công giáo dựa vào những suy ngẫm của thánh Thomas Aquinas (1225-1274). Trong một bài viết trước, tôi đã giải thích cách Aquinas nhận thức về Chúa như là bản thể tự tồn tại. Ngài là hành động tồn tại tự thân. Đây là Chúa đã nói với Môi-se rằng tên của ngài là Ta là Đấng tự tồn (Xuất Hành 3:14).

Nhận thức này về bản chất của Chúa cho phép Aquinas đề xuất một quan điểm về sự cảm hứng thần linh mà tôi không chỉ thấy thuyết phục mà còn cho phép tôi đọc Kinh Thánh theo cách nhận ra sự tinh vi, vẻ đẹp và sự khôn ngoan của nó. Quan điểm này giải thích tốt cách Giáo hội Công giáo tại Công đồng Vatican II có thể tuyên bố rằng khi viết các sách thánh, Chúa đã chọn con người và trong khi sử dụng họ, ngài đã tận dụng những khả năng và tài năng của họ, để với ngài hành động trong và qua họ, họ, như những tác giả thật sự, đã ghi chép mọi thứ và chỉ những thứ mà ngài muốn (Công đồng Vatican II, Dei Verbum, §11).

So sánh với việc viết một bức thư cảm ơn

Một cách mạnh mẽ để nói về cách Chúa, đấng là bản thể tự tồn, làm việc trong thế giới tạo hóa của ngài là so sánh hành động của ngài với hành động của một tác giả viết một lá thư cảm ơn bằng bút. Cả tác giả và cây bút đều đã viết lá thư, trong đó tác giả là nguyên nhân chính và cây bút là nguyên nhân phụ. Vì có sự song hành này, bức thư mang cả đặc điểm của tác giả (chữ viết tay của anh ấy) và cây bút (màu mực của nó).

Với phép so sánh này trong tâm trí, chúng ta có thể đề xuất một cách giải thích về việc Chúa đã viết Kinh Thánh như thế nào: Chúa là nguyên nhân chính của Kinh Thánh, ngài truyền cảm hứng cho các tác giả con người như những nguyên nhân phụ để viết văn bản thánh. Khi làm như vậy, ngài tôn trọng sự tự do, tài năng và những giới hạn mà ngài đã ban cho họ.

Vì vậy, văn bản thánh có cả nguồn gốc thần linh và con người. Giống như bức thư cảm ơn có chữ viết tay của tác giả, văn bản Kinh Thánh được thở bởi Chúa. Tuy nhiên, giống như bức thư cảm ơn có màu mực của cây bút, nó cũng thấm đẫm phong cách viết của tác giả con người, cách sử dụng ngôn ngữ của anh ta, và những ảnh hưởng cá nhân, lịch sử và văn hóa đã hình thành nên anh ta.

Các chiều kích thần linh và con người

Trong quan điểm này, các chiều kích thần linh và con người của Kinh Thánh phải được khám phá và hiểu nếu chúng ta thực sự muốn hiểu ý nghĩa của Kinh Thánh. Để làm điều này, chúng ta cần hiểu cả tác giả thần linh và tác giả con người mà ngài đã sử dụng để truyền đạt sự mặc khải của ngài.

Để hiểu tác giả thần linh, chúng ta cần cầu nguyện và phát triển sự thánh thiện trong sự hợp tác với ân sủng của Chúa để chúng ta có thể biết được tâm trí của Chúa (x. 1 Cr 2:16). Để hiểu tác giả con người, chúng ta cần nghiên cứu bối cảnh văn hóa và lịch sử của văn bản Kinh Thánh để chúng ta có thể biết được tâm trí của tác giả con người khi anh ta viết những gì anh ta đã viết. Chúng ta không thể chỉ đơn giản đọc văn bản Kinh Thánh như nó là, vì chúng ta cần đọc nó như cả tác giả thần linh và con người đã dự định nó được hiểu. Chúng ta phải nắm bắt ý nghĩa của các từ như chúng đã được định nghĩa.

Kết luận

Cuối cùng, tôi nghĩ rằng điều quan trọng là phải thừa nhận rằng cách giải thích về sự cảm hứng trong Kinh Thánh, khi nhận ra cả nguyên nhân chính và phụ của văn bản thánh, là cực kỳ liên quan đến bản tính nhập thể.

Giống như Chúa Jesus Kitô vừa thần linh vừa con người, sự mặc khải của Con Thiên Chúa cũng vừa thần linh vừa con người. Giống như Chúa Jesus là Lời nhập thể trong bản chất con người, Kinh Thánh là lời của Chúa được nhập thể trong ngôn ngữ con người.