Kiểm soát mất quyền lực để thành công

Hãy chọn không bị tổn thương – và bạn sẽ không cảm thấy bị tổn thương, nhà triết học Khắc Kỷ và hoàng đế Marcus Aurelius khuyên. Ông ấy đã có lý.

Bạn vừa bắt đầu ngày mới được nửa giờ thì điện thoại vang lên với một tin nhắn từ sếp: Hãy gọi cho tôi ngay lập tức.

Suy nghĩ đầu tiên xuất hiện trong đầu bạn là gì? Có lẽ không phải là Tôi vừa được đề cử cho một giải thưởng hoặc Cô ấy rất thích báo cáo tôi đã gửi. Đột nhiên, tâm trạng của bạn tụt dốc, lòng bàn tay đổ mồ hôi, và bạn muốn làm bất cứ điều gì ngoại trừ việc thực hiện cuộc gọi đó.

Hai phút sau, bạn nhận được tin nhắn khác: Tôi có một ý tưởng cho cuộc họp hôm nay mà tôi muốn trao đổi với bạn.

Bộ phim ai cũng đã đóng vai

Tất cả chúng ta đều từng tham gia vào bộ phim này ở một thời điểm nào đó – bởi vì chúng ta là con người. Trong vòng ba mươi ngày qua, bạn có thể đã tạo ra một câu chuyện trong đầu để phản ứng với điều gì đó đã xảy ra. Có thể đó là một email khó hiểu từ khách hàng lớn nhất của bạn hoặc sự im lặng từ người bạn đang hẹn hò sáu tháng qua. Bạn đã dành thời gian và năng lượng cảm xúc để lo lắng về điều đó, tạo ra căng thẳng và lo âu trong ngày của mình. Rồi hóa ra mọi chuyện lại ổn, thậm chí tốt hơn cả mong đợi. Bạn cảm thấy nhẹ nhõm, nhưng cũng kiệt quệ về mặt cảm xúc hoặc tinh thần.

Mặc dù hầu hết những gì xảy ra với chúng ta trong một ngày nhất định là trung tính hoặc tích cực, các giả định hoặc dự đoán của chúng ta thường có xu hướng tiêu cực. Chúng ta thêm ý nghĩa và kịch tính vào các tình huống và hoàn cảnh, thường khi không có bằng chứng nào cho cả hai.

Nếu bạn đang kể những câu chuyện tích cực như Tôi đã làm rất tốt trong buổi thuyết trình đó hoặc Tôi trông chưa bao giờ đẹp hơn, thì thật tuyệt! Hãy tiếp tục. Điều chúng tôi muốn giúp bạn đối mặt là những câu chuyện tiêu cực, làm mất quyền lực, tạo ra sự khổ sở, căng thẳng và lo âu không cần thiết.

Những câu chuyện lâu dài và tốn kém

Một số câu chuyện có thể ngắn ngủi, như những ví dụ trên, nhưng những câu chuyện tốn kém hơn là những câu chuyện chúng ta đã kể cho chính mình và củng cố trong nhiều tháng, nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ – như Sếp của tôi không đánh giá cao tôi, Đội ngũ đó không quan tâm, hoặc Không gì tôi làm là đủ tốt đối với cha mẹ tôi.

Những câu chuyện này thuyết phục chúng ta rằng một số thứ đơn giản là không thể thay đổi, không thể tốt hơn so với hiện tại. Chúng có tác động lớn đến hạnh phúc, sự tự tin, khả năng phục hồi, mối quan hệ và sự khỏe mạnh của chúng ta.

Vì tất cả những lý do này, các câu chuyện làm mất quyền lực ngăn chúng ta tạo dựng cuộc sống mà chúng ta mong muốn và ngăn chúng ta đạt được những mục tiêu lớn lao. Chúng thường đan xen với những niềm tin giới hạn của chúng ta. Chúng ảnh hưởng đến cách chúng ta hành xử trong hiện tại, và do đó ảnh hưởng đến những gì có thể xảy ra trong tương lai. Chúng tự tái tạo.

Bạn có 100% quyền kiểm soát góc nhìn của mình

Bạn không có chút kiểm soát nào đối với người khác và nhiều hoàn cảnh, nhưng bạn có 100% lựa chọn trong cách nhìn nhận của mình.

Chúng ta đã biết điều này trong hàng ngàn năm qua. Nhà triết học Marcus Aurelius, khi viết về cách phản ứng với những điều xảy ra với chúng ta, đã nói: Hãy chọn không bị tổn thương – và bạn sẽ không cảm thấy bị tổn thương. Đừng cảm thấy tổn thương – và bạn sẽ không bị tổn thương… Điều đó không làm tôi đau trừ khi tôi xem điều đó là có hại đối với tôi. Tôi có thể chọn không làm vậy.

Khi bạn chọn một góc nhìn mang lại sức mạnh hơn, hiệu ứng lan tỏa của sự thay đổi tích cực có thể rất sâu sắc. Hãy bắt đầu bằng cách hiểu nguồn gốc của những câu chuyện của bạn và tác động của chúng đến cuộc sống của bạn.

Sự khác biệt giữa sự thật và câu chuyện

Sự thật là những điểm dữ liệu không thể tranh cãi, không có nhiều cảm xúc hoặc kịch tính. Góc nhìn của bạn là một câu chuyện mà não bộ bạn dựng lên về những sự thật đó.

Bộ não là một cỗ máy tạo ý nghĩa. Nó thu thập các mẩu thông tin và sử dụng chúng để diễn giải thế giới – để tạo ra một câu chuyện. Não bộ làm điều này để có thể nhanh chóng hiểu được điều gì đang xảy ra và dự đoán những gì sẽ xảy ra tiếp theo – nhằm giữ cho chúng ta sống sót. Những câu chuyện của chúng ta trở thành lăng kính qua đó chúng ta nhìn thế giới. Chúng ảnh hưởng đến cách chúng ta nhận thức về con người và tình huống, cũng như những gì chúng ta kỳ vọng về tương lai.

Câu chuyện không phải là hiện thực

Vấn đề là: Các câu chuyện dựa trên nhận thức và sự diễn giải của não bộ. Chúng không phải là hiện thực hay sự thật.

Ví dụ: Tôi đang ở trong một cuộc họp nói chuyện với tám người là sự thật. Tôi đang làm rất tốt trong việc chia sẻ ý tưởng của mình với đội là câu chuyện hoặc góc nhìn (một câu chuyện tốt!). Tôi 48 tuổi là sự thật. Tôi đang già đi là góc nhìn. Ông ấy đã là quản lý của tôi được ba năm là sự thật. Ông ấy sẽ không bao giờ đề bạt tôi là góc nhìn.

Chúng ta thường nhìn nhận góc nhìn của mình như thể đó là góc nhìn duy nhất, như thể đó là sự thật – nhưng thường thì không phải vậy.

Nếu điều gì đó là sự thật, thì không thể có bất kỳ khả năng nào khác, điều đó có nghĩa là câu chuyện không thể thay đổi, và tương lai không thể khác biệt so với quá khứ. Chúng ta sẽ mắc kẹt trong câu chuyện đó cho đến khi chúng ta chọn thay đổi nó.

Dù chúng ta không thể kiểm soát sự thật, chúng ta có thể kiểm soát câu chuyện mà chúng ta kể cho chính mình và người khác. Khi làm như vậy, giống như chúng ta chọn đeo một cặp kính khác. Chúng ta nhìn thế giới theo cách khác.