Thật không may cho những ai đang hy vọng, tình trạng này là do di truyền – bạn không thể chỉ đơn giản luyện tập để làm quen với việc ngủ ngắn mà vẫn khỏe mạnh.

Liệu chúng ta có thể đạt được siêu năng lực này?

Quá nhiều người Mỹ đang thiếu ngủ. Mặc dù phần lớn người trưởng thành cần ít nhất bảy giờ ngủ mỗi đêm, 35,2% cho biết họ ngủ ngắn hơn mức đó trung bình. Hậu quả của việc này thật đáng lo ngại: giấc ngủ kém chất lượng có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn, tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch và béo phì.

Tuy nhiên, với một nhóm nhỏ may mắn – có thể chỉ chiếm 1% đến 3% dân số – giấc ngủ dường như chỉ là một điều phụ, thậm chí là trở ngại. Những người này, thường được gọi là người ngủ ngắn tự nhiên, chỉ cần ngủ từ bốn đến sáu giờ mỗi đêm mà vẫn thức dậy với cảm giác hoàn toàn tỉnh táo. Không những vậy, họ còn có xu hướng gầy hơn mức trung bình, lạc quan hơn, có khả năng phục hồi tâm lý tốt hơn, chịu đau giỏi hơn và thậm chí không bị ảnh hưởng bởi jet lag (lệch múi giờ khi di chuyển xa).

Mặc dù vẫn còn nhiều câu hỏi chưa lời giải về lý do con người cần ngủ, chúng ta biết một chức năng chính của giấc ngủ là thực hiện các quá trình cấu trúc hoặc trao đổi chất cơ bản, giúp não bộ hoạt động bình thường khi chúng ta tỉnh. Những người ngủ ngắn có vẻ như thực hiện các công việc dọn dẹp này một cách hiệu quả hơn rất nhiều.

Thật không may cho những ai đang hy vọng, tình trạng này là do di truyền – bạn không thể chỉ đơn giản luyện tập để làm quen với việc ngủ ngắn mà vẫn khỏe mạnh.

Nghiên cứu về người ngủ ngắn

Ying-Hui Fu, Giáo sư Thần kinh học tại Viện Khoa học Thần kinh Weill của Đại học UC-San Francisco, đã nghiên cứu về những người ngủ ngắn trong hơn một thập kỷ. Fu và các đồng nghiệp đã xác định được nhiều gen liên quan đến đặc điểm này, và họ cho rằng vẫn còn nhiều gen khác đang chờ được khám phá. Những đột biến đơn lẻ ở các gen như DEC2, ADRB1, Npsr1 và một vài gen khác có liên quan đến việc ngủ ngắn tự nhiên.

Trong một nghiên cứu thú vị về cặp song sinh khác trứng, một người có đột biến ở gen DEC2, trong khi người kia thì không. Kết quả là, người có đột biến ngủ ngắn hơn người anh/chị/em của mình hơn một giờ mỗi đêm, nhưng vẫn thể hiện rất ít suy giảm về hành vi và trao đổi chất do thiếu ngủ, đồng thời có chỉ số khối cơ thể (BMI) thấp hơn một chút, theo các nhà nghiên cứu mô tả. Các nhà khoa học cũng suy đoán rằng người ngủ ngắn có mức melatonin – hormone tăng vào ban đêm khi trời tối – thấp hơn vào ban đêm, đồng thời có mức cortisol – hormone liên quan đến sự tỉnh táo – cao hơn vào buổi sáng sớm.

Chỉ trong tháng này, Fu đã công bố một nghiên cứu mới gợi ý rằng mang đột biến ngủ ngắn có thể bảo vệ người mang khỏi các bệnh thoái hóa thần kinh. Bà và các đồng tác giả đã lai tạo những con chuột dễ mắc bệnh Alzheimer, trong đó một số được biến đổi gen để mang đột biến ở DEC2 hoặc Npsr1. Họ phát hiện rằng những con chuột có đột biến này phát triển ít các mảng protein tau – vốn liên quan đến sa sút trí tuệ – trong não hơn trong suốt cuộc đời so với những con chuột không mang đột biến.

Kết quả nghiên cứu thật sự rất hứa hẹn vì một trong những gen được nghiên cứu có thể được nhắm tới bằng thuốc hiện có, mở ra khả năng điều trị giúp giấc ngủ hiệu quả hơn.

Tương lai của giấc ngủ siêu hiệu quả

Đó là viễn cảnh hấp dẫn trong tương lai gần. Trong tương lai xa hơn, có thể các phương pháp điều chỉnh gen CRISPR sẽ được thiết kế để ban tặng cho con người năng lực ngủ ngắn. Một nhóm nghiên cứu khác từ Viện Khoa học Thần kinh và Tâm lý học Hành vi California cho biết điều này có thể được thực hiện một cách an toàn, vì các gen liên quan chỉ bị biến đổi tại một điểm đơn, thay đổi chức năng liên quan đến đồng hồ sinh học mà không gây ra thay đổi đáng kể nào với các hệ sinh học khác.

Mục tiêu dài hạn của tôi là một ngày nào đó chúng ta sẽ hiểu đủ để có thể điều chỉnh các đường dẫn giấc ngủ mà không gây hại cho sức khỏe, Fu chia sẻ với Wall Street Journal. Ai cũng có thể dùng thêm vài giờ tỉnh táo mỗi ngày, kể cả chỉ để xem phim.