Xa lạ trong tôi | Chương 56

Xa lạ trong tôi chương 56 kể cuộc đời người bán boza Mevlut Karataş và bức tranh Istanbul từ 1969 đến 2012 qua nhiều nhân vật. Tác phẩm của nhà văn đạt giả Noel Văn học 2009 Orhan Pamuk.

Đọc Xa lạ trong tôi chương 56

Thứ Tư 15, tháng Tư 2009.

Thương lượng với gia đình trong ngày mưa không bao giờ có kết quả.

– BIRON PAŞA,

Những lời xin lỗi và mỉa mai

Tòa nhà mười hai tầng.

Tiền đất, đó là quyền của cháu.

Anh hứa rồi, không bao giờ xuống dưới sáu mươi hai phần trăm, Samiha nói khi thấy chồng đi ra. Đừng để họ lấn lướt.

Sao anh lại phải để họ lấn lướt? Mevlut hỏi lại.

Cũng đừng tin những trò nhảm nhí của Süleyman, đừng nổi nóng. Anh lấy bằng khoán theo chưa?

Anh có giấy của chủ tịch phường đây rồi, Mevlut đáp khi xuống sườn đồi.

Bầu trời đầy mây xám chì và nặng mưa.

Họ sẽ gặp nhau trong tiệm tạp hóa của bác Hasan ở Duttepe để xem lại tình hình và thương thảo lần cuối. Lợi dụng luật về tái thiết đô thị, Công ty Vural, công ty xây dựng lớn của nhà Vural, sẽ xây mười sáu tòa nhà cao tầng ở Duttepe và Kültepe.

Theo dự tính, họ sẽ xây một tòa nhà mười hai tầng trên mảnh đất có túp nhà một phòng Mevlut thừa hưởng của cha nơi anh sống bảy năm qua với Samiha. Muốn vậy, Mevlut cũng như bao người khác phải đạt một thỏa thuận với đám Vural. Nhưng vì lẽ Mevlut trì hoãn và giữ lập trường ở một số điểm, Korkut và Süleyman giận anh.

Mevlut vẫn chưa ký thỏa thuận; Samiha với anh tiếp tục sống trong căn nhà tuổi thơ của anh, nhưng một số căn hộ trong tòa nhà một ngày sẽ xây lên ở chỗ của nó chưa gì đã bán. Thỉnh thoảng, Mevlut ra vườn nhà và chỉ bầu trời trên đầu, anh ngạc nhiên vì cái khôi hài của những người giàu từ bây giờ đã đổ tiền cho đám Vural mua các căn hộ tương lai một ngày nào đó họ sẽ sở hữu. Nhưng Samiha không thấy có gì buồn cười. Mevlut luôn thấy nể tính thực tế của vợ thứ hai.

Mô hình tòa nhà còn chưa khỏi công được trưng bày trong không gian bán hàng Công ty Vural mở trên phố chính giữa Duttepe và Kültepe. Cô nhân viên tóc vàng mang giày cao gót giới thiệu với khách các kiểu căn hộ khác nhau, những mẫu vật liệu dùng cho nhà bếp và phòng tắm, dừng một chút, giải thích là từ tầng sáu trở lên sẽ thấy Bosphore từ mặt tiền phía Nam. Chỉ cái ý là ta có thể thấy Bosphore khi đứng sáu tầng bên trên vườn nhà Mevlut vẫn quen đã đủ khiến anh thấy chóng mặt. Trước khi bắt đầu những thương lượng sau cùng với nhà Aktaş, anh đến để xem mô hình lần nữa.

Năm 2006, theo thông báo là Duttepe và Kültepe, như nhiều phường khác ở Istanbul, được chọn là khu vực tái thiết đô thị, Nhà nước khuyến khích xây dựng các tòa nhà cao tầng, cư dân trong phường tỏ ra hồ hỏi. Ngày xưa, trên các đồi này, chiều cao tối đa được phép xây dựng là bốn tầng. Từ rày, Duttepe và Kültepe có thể hợp pháp xây mười hai tầng. Thiên hạ cảm thấy như được trao cho từng bao tiền. Ai cũng biết gia đình Hadji Hamit Vural, rất thân đảng AKP nắm quyền và sở hữu khá nhiều đất trong khu vực này, đứng đằng sau quyết định thông qua có sự bảo đảm của Ankara. Vì lý do này mà đảng AKP được lòng dân trong vùng giành được lá phiếu ở Duttepe và Kültepe nhiều hơn. Thời gian đầu, ngay cả những kẻ đa nghi vẫn kêu ca về mọi thứ cũng im tiếng.

Sau đó, có những phàn nàn đầu tiên từ người thuê nhà. Khi giá đất và tiền thuê nhà bất thình lình tăng vọt theo sau luật cho phép xây dựng mười hai tầng, tất cả những ai khó kiếm đủ sống, như người thuê nhà cũ của Mevlut, bắt đầu dần dà rời đồi này.

Những người thuê nhà lâu năm này cũng có cảm giác như khi Mevlut rồi Tarlabaşı: không có tương lai cho họ ở đây nữa, các tòa nhà khoa trương sẽ mọc cao ở đây là dành cho người giàu… Theo luật mới, việc xây dựng một tòa nhà mười hai tầng đòi hỏi tập hợp các mảnh đất của cả sáu mươi chủ sở hữu gecekondu thành một cụm. Trong vòng một năm, tòa thị chính đã lập và đăng danh sách các cụm chia Duttepe và Kültepe thành những khu nhỏ. Hàng xóm gecekondu biết rằng một ngày nào đó họ sẽ sống chung trong cùng tòa nhà cũng bắt đầu tối lại tụ họp ở nhà này hay nhà khác, vừa uống trà hút thuốc vừa bàn bạc, chọn ra đại diện khéo léo (có rất nhiều người tình nguyện) để tiến hành thảo luận với nhà nước và các công ty xây dựng, và rồi họ sớm có những điểm bất đồng. Bị Samiha thúc giục, Mevlut đã đến dự ba buổi họp này. Anh sớm biết ý nghĩa của từ tiền đất và bắt đầu dùng như những đàn ông khác. Thậm chí có lần, anh đưa tay lên để kể khá chật vật về những cực nhọc mà người cha quá cố đã xây lên căn nhà. Nhưng bán boza ngoài đường vắng ban đêm làm anh hạnh phúc hơn nhiều mọi thảo luận về phần chia và phần trăm anh khó lòng theo kịp.

Theo luật mới, để các chủ sở hữu mảnh đất nhỏ mua một căn hộ trong tòa nhà, trước hết họ phải bán đất cho các nhà thầu xây dựng. Các công ty xây dựng lớn khác ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng muốn tranh phần nhưng, do có quan hệ rất tốt với chính phủ ở Ankara và phường, công ty của Hadji Hamit Vural chiếm thế lấn át. Vì vậy mà các chủ sở hữu gecekondu ở Duttepe và Kültepe bắt đầu kéo đến phòng thông tin và kinh doanh trên phố chính để xem mô hình trưng bày trong tủ kính ở văn phòng Công ty Vural, và hiểu làm sao để họ thành chủ sở hữu trong tòa nhà và thương lượng với con trai thứ của Hadji Hamit Vural.

Như trong hầu hết các tòa cao tầng mọc lên khắp Istanbul, sự phân chia giữa nhà thầu và chủ sở hữu một gecekondu cũ nói chung là năm mươi-năm mươi. Một số người có bằng khoán chọn được người đại diện tốt và hành động cho tập thể thỉnh thoảng cũng có thể nâng tỷ lệ này lên năm mươi lăm, thậm chí sáu mươi phần trăm. Nhưng thường thì các thương lượng không thành, và những bất hòa, tranh chấp về các vấn đề như số phần trăm hay ngày bàn giao căn hộ nổ ra giữa những hàng xóm khu ổ chuột tất sẽ thành hàng xóm căn hộ. Mevlut nghe Süleyman nói, anh ta vừa kể lại những chuyện này vừa cười, rằng một số người đại diện các phường nhận tiền lót tay từ phía các nhà thầu. Vừa là chủ sở hữu các mảnh đất ở Duttepe vừa là cộng sự công ty xây dựng của Hadji Hamit Vural, Korkut và Süleyman luôn biết những chuyện bép xép, cãi cọ và mặc cả mới nhất. Nếu họ có bằng khoán chính thức, chủ sở hữu các gecekondu cũ, phần lớn đã thành nhà ba bốn tầng, sẽ có tư cách thương lượng lần hồi với nhà nước và các công ty xây dựng. Còn những ai chỉ có giấy chủ tịch phường lập từ bốn mươi năm và nhà có một phòng như Mevlut (họ đông hơn ở Kültepe) thì sợ và lùi bước khi nhà thầu dọa, Nhà nước cũng sẽ tìm được cách lấy đất của anh.

Một đề tài bàn luận khác là chi phí thuê chỗ ở tạm thời: theo luật, nhà thầu phải trả tiền thuê chỗ ở mới cho các chủ sở hữu bị phá hủy nhà cho đến khi căn hộ mới xây xong. Ở một số nơi, thời hạn này được xác định trong hợp đồng là hai năm, nhưng, vì các nhà thầu không xong công trình đúng hạn, thiên hạ ra đường. Vì lẽ tin đồn này lan truyền khắp Istanbul, phần lớn chủ sở hữu sẽ dọn vào các tòa nhà cao tầng nghĩ nếu thương lượng với nhà thầu sau khi nhà thầu thỏa thuận với mọi người khác thì chắc ăn hơn. Một số chủ sở hữu còn kéo dây dưa và làm trễ nải việc khỏi công xây dựng vì nghĩ nếu ký sau cùng họ sẽ kiếm chác được nhiều hơn.

Korkut đặc biệt căm ghét đám này và gọi là bọn kỳ đà cản mũi. Trong mắt anh ta họ là những kẻ mặc cả ti tiện tìm cách đạt được nhiều hơn cái họ có quyền và mua được nhiều căn hộ hơn trong khi làm cản trở việc của người khác. Mevlut cũng nghe kể rằng trong các tòa nhà mười sáu mười bảy tầng mà ai cũng chỉ được chia nhiều nhất hai căn hộ nhỏ, một số kẻ cản mũi này mua được sáu, thậm chí bảy. Những kẻ thương thảo thiên phú này thường định bụng bán lại các căn hộ mới đắt tiền này và dọn đến sống ở các thành phố hay phường khác. Những kẻ làm chậm việc xây dựng này biết không chỉ nhà nước và chủ thầu, mà còn bạn bè chòm xóm cũ nóng lòng dọn vào nơi ở mới sẽ phẫn nộ. Mevlut nghe nói trong một số tòa cao tầng ở Oktepe, Zeytinburnu và Fikirtepe, các cuộc cãi cọ nổ ra giữa đám cản mũi này và hàng xóm cũ trong phường, cuối cùng là đấm đá, đâm chém, và báo chí loan tin. Người ta còn đồn các chủ thầu lén khích các bất hòa này. Mevlut biết mọi chuyện về đám cản mũi này vì, trong những thương lượng sau cùng, Korkut nói với anh, Mevlut, em cũng không khác gì đám cản mũi!

Văn phòng Công ty Vural trên phố chính vắng hoe. Mevlut dự khá nhiều cuộc họp ở đây, được các chủ sở hữu và nhà thầu tổ chức riêng biệt, cùng Samiha ngắm các mô hình trắng có ban công kỳ quái phô trương và thử đoán xem căn hộ nhỏ xíu nhìn chính Bắc dành cho anh ra sao. Anh còn thấy ở đó hình chụp các tòa nhà cao tầng khác Vural xây ở Istanbul cũng như hình Hadji Hamit lúc trẻ, tay cầm xẻng, đang làm ở một trong những công trường đầu tiên của ông. Lúc này là buổi trưa, vỉa hè vào cuối tuần vốn đông người mua tiềm năng từ các phường giàu trong thành phố đậu xe giờ cũng vắng. Mevlut đi loanh quanh một lúc nhìn hàng quán ở con hẻm bên dưới thánh đường của Hadji Hamit Vural, rồi đi lên các đường hẹp quanh co ở Duttepe để không đến trễ cuộc họp ở tiệm tạp hóa.

Thời anh còn nhỏ, cạnh vài căn nhà đầu tiên ở dưới chân đồi có mảnh đất bằng phẳng với một dãy lán gỗ, hôi thối âm u, trong đó Hadji Hamit cho người của ông ta trọ. Mevlut thỉnh thoảng thoáng thấy qua cửa khép hờ những công nhân trẻ mệt mỏi này, ngủ say như chết trên giường tầng trong những phòng tối tăm ẩm thấp. Ba năm qua số phòng trọ trống tăng lên vì người thuê bỏ đi. Biết rằng cả phường sẽ bị phá hủy, không còn ai muốn đến đó thuê, và những túp nhà nát bỏ bê này làm Duttepe trông xập xệ xấu xí. Một bầu trời âm u nặng trĩu giăng trên đầu; Mevlut lo lắng. Khi bước lên sườn đồi, anh cảm thấy như đi thẳng lên trời.

Vì sao anh không thể từ chối khi Samiha cứ đòi sáu mươi hai phần trăm! Với số phần trăm như vậy, khó mà đạt được thỏa thuận với nhà Aktaş. Trong những thương lượng sau cùng, Mevlut đòi năm mươi lăm phần trăm, một tỷ lệ Korkut xem là quá cao, nhưng họ cũng đã đồng ý hoãn lại để bàn lần nữa.

Korkut với Süleyman đã đến cuộc họp đó ở hội rồi bẵng đi một thời gian họ không gọi anh. Mevlut nóng ruột nhưng, đồng thời, anh hài lòng là Korkut xem anh như kẻ cản mũi, anh cảm thấy cái này cho phép anh đạt phần cao hơn.

Song le, một tháng trước, khi Duttepe và Kültepe được tuyên bố là khu dễ bị động đất, Mevlut, cũng như phần lớn dân Kültepe, đâm nghi đây là một thủ đoạn mới của đám Vural. Sau trận động đất năm 1999, luật quy định tòa nhà cũ và không vững có thể được phá hủy khi có hai phần ba chủ sở hữu đồng ý. Nhưng chính quyền và các chủ thầu dùng nó để đuổi các chủ nhà nhỏ cản trở việc xây nhà cao tầng. Mevlut băn khoăn làm sao thông báo cho Korkut tỷ lệ sáu mươi hai phần trăm Samiha cứ đòi lúc anh đi ra vì sau luật này thì giờ đã khó mà làm người cản mũi.

Họ cưới nhau đã bảy năm, và Mevlut hạnh phúc với Samiha. Họ thành bạn bè thân thiết. Nhưng tình bạn này không dựa trên khía cạnh thú vị và muôn màu của đời sống mà dựa trên sự cộng tác, giúp đỡ nhau để vượt qua thử thách và biết chấp nhận cái bình thường hằng ngày. Khi biết thêm, Mevlut phát hiện ở Samiha một người đàn bà bướng bỉnh, cương quyết và quyết lòng sống sung túc, những khía cạnh anh quý ở cô. Nhưng Samiha không biết làm sao kiềm chế tính cách mạnh mẽ này, có lẽ vì vậy mà cô tỏ ra ưa can thiệp hơn Mevlut mong, thậm chí có đôi chút chỉ huy.

Từ lâu Mevlut đã muốn thỏa thuận với đám Vural tỷ lệ năm mươi lăm phần trăm: với phần này, anh sẽ được ba căn hộ không có tầm nhìn ra Bosphore ở các tầng thấp tòa nhà mười hai tầng này. Vì mẹ và các chị ở làng cũng là người thừa kế luật định của cha anh, phần thuộc về Mevlut còn không tới một căn hộ. Khoản chênh còn phải trả để sở hữu cả căn hộ sẽ do Samiha trả trong năm năm bằng tiền cho thuê các căn hộ ở Çukurcuma thừa kế của Ferhat (nếu họ đạt được sáu mươi hai phần trăm này, tiền nợ sẽ giảm còn ba năm.) Cả hai sẽ là đồng sở hữu căn hộ. Suốt nhiều tháng anh tính toán bàn cãi chuyện này với Samiha ở nhà. Vì Mevlut không hề muốn từ bỏ hy vọng anh ôm ấp từ bốn mươi năm là thành chủ sở hữu (một nửa) một chỗ ở tại Istanbul, trong bụng anh gần như sợ khi bước vào tiệm tạp hóa của bác Hasan có tủ kính tô điểm sặc sỡ bằng hộp, báo, chai lọ.

Mất ít giây mắt anh mới nhìn quen bóng tối trong tiệm.

Mevlut, Süleyman nói, em thử nói với cha anh đi. Ông làm bọn anh phát khùng; biết đâu ông chịu nghe em.

Bác Hasan ngồi sau quầy như đã quen từ ba mươi lăm năm. Ông đã già nhưng vẫn ngồi thẳng tắp. Mevlut lần nữa thấy ngạc nhiên vì nét giống giữa bác và cha; ngày còn nhỏ anh không nhận thấy. Anh ôm ông và hôn lên má có râu quai nón lấm tấm đồi mồi.

Chuyện khiến Süleyman tức tối như vậy và làm Korkut cười, đó là cha họ cứ một mực tiếp tục gói hàng hóa cho khách trong các túi nhỏ xếp từ báo (túi giấy, như ông nói). Trong thập niên 1950 và 1960 mọi tiệm tạp hóa ở Istanbul đều làm vậy, nhưng giờ chỉ còn mình bác Hasan chuẩn bị chúng những lúc rảnh rỗi, xếp báo ông mang từ nhà qua hay lượm lặt đây đó, và khi con trai phản đối ông nói, Nó có hại ai đâu nào. Như mỗi lần vào quán, Mevlut ngồi xuống ghế trước mặt bác Hasan và bắt đầu xếp báo.

Süleyman giải thích cho cha rằng phường thay đổi rất nhanh chóng, rằng khách sẽ không đến một cửa hàng tiện lợi đưa các túi báo cũ bẩn thỉu.

Thì cứ để họ không đến, bác Hasan nói. Với lại, đây không phải cửa hàng tiện lợi mà tiệm tạp hóa. Ông quay qua nháy mắt với Mevlut.

Süleyman cứ kêu ca là cha làm chuyện vô ích và lại còn có hại: giá một ký túi nhựa làm sẵn còn rẻ hơn ký báo cũ nhiều. Mevlut hài lòng là cuộc tranh luận dằng dai. Vì anh sợ cuộc thảo luận về phần anh trong tòa nhà cũng như vì một chia rẽ bất ngờ trên mặt trận nhà Aktaş. Vì vậy khi bác Hasan nói, Con trai, ở đời, tiền không phải là tất cả! Mevlut ủng hộ ông và nói thêm rằng mỗi việc làm ăn mang lại tiền không nhất thiết là cái gì hữu ích và có lợi.

Mevlut vẫn còn cố bán boza đó ba, Süleyman nói. Tụi con rất nể Mevlut nhưng người ta không thể làm ăn với cách nghĩ như vậy.

Mevlut còn kính trọng ba hơn tụi bây, bác Hasan nói. Nhìn xem, nó không đứng chơi như tụi bây, nó xếp túi.

Giờ để xem nó kính trọng gì khi nó nói quyết định cuối cùng, Korkut nói. Em tính sao rồi, Mevlut?

Mevlut thấy hoảng nhưng, vì một thằng bé bước vào tiệm nói, Bác Hasan, bánh mì, tất cả im bặt. Đã ngoài tám mươi, bác Hasan lấy bánh mì trong tủ đựng bánh mì và đặt lên quầy. Thằng nhỏ mười tuổi nhăn mặt trước cái bánh mì mà nó thấy không được giòn. Không lấy thì đừng động tay vào, bác Hasan nói, rồi bác đi tìm một cái vàng hơn trong tủ.

Mevlut bước ra đường; đầu anh nảy ra một giải pháp. Trong túi anh có chiếc điện thoại Samiha tặng anh sáu tháng trước. Chỉ một mình Samiha gọi cho anh vào điện thoại di động này; Mevlut không bao giờ dùng. Lúc này anh gọi cho vợ để nói rằng sáu mươi hai phần trăm là quá cao, rằng cần hạ xuống, rằng nếu không sẽ có tranh cãi nổ ra.

Nhưng Samiha không trả lời điện thoại. Mưa bắt đầu rơi và, thấy đứa nhỏ cuối cùng cũng cầm ổ bánh mì rời tiệm, Mevlut đi vào, anh ngồi xuống cạnh bác Hasan rồi tiếp tục xếp báo, vẻ nghiêm túc và chuyên chú. Süleyman với Korkut rên rỉ kể cho cha về đám cản mũi gây khó vào phút chót khi đã có thỏa thuận, về bọn mưu mẹo đổi ý và đòi thương lượng lại, lũ khốn kín đáo đòi tiền của chủ thầu để đền đáp chuyện họ thuyết phục hàng xóm ký. Mevlut cảm thấy rằng, sau lưng, họ cũng nói về anh bằng lời lẽ như vậy. Theo những câu ông hỏi con trai, Mevlut ngạc nhiên nhận thấy bác Hasan theo dõi sát sao mọi thương lượng và chuyện xây dựng này, và ông luôn cố từ tiệm tạp hóa chỉ đạo các con. Cho đến phút đó Mevlut vẫn tưởng bác Hasan không biết gì ngoài tiệm tạp hóa mà ông trông coi như thú vui riêng.

Ánh mắt Mevlut dừng ở một gương mặt quen trên tờ báo cũ anh đang xếp. Tít là, BẬC THẦY THƯ PHÁP QUA ĐỜI. Mevlut se lòng nhận ra giáo trưởng đã qua đời, lòng anh thổn thức nỗi buồn. Dưới một bức hình thời trẻ có ghi chú, Các tác phẩm của nhà thư pháp vĩ đại của chúng ta được trưng bày trong bảo tàng khắp châu Âu. Lần sau cùng Mevlut ghé hội quán Sufi cũng đã sáu tháng. Từ đây giáo trưởng đứng rất xa giữa người hâm mộ, ở khoảng cách ta không thể đến gần được nữa, cũng không nghe hay hiểu được cái ông nói. Mười năm qua, xung quanh chỗ ở của ông và mọi con đường ở Çarşamba đầy người mặc áo màu của các giáo phái khác nhau. Những giáo phục xưa như ta thấy ở Iran hay ở Ả Rập Xê-út. Sợ khía cạnh chính trị trong sự sùng đạo của họ, Mevlut không quay lại các phường này nữa. Và giờ anh tiếc đã không gặp lại giáo trưởng một lần cuối. Mevlut giấu ra sau lưng tờ báo cũ anh cầm trong tay như một di vật.

Mevlut, em xếp báo với ba anh sau đi, Korkut nói. Ta hãy giải quyết thỏa thuận này như đã nói. Bọn anh cũng còn việc khác phải làm. Ai cũng thắc mắc, Vì sao em họ bọn anh chưa ký. Bọn anh đã đồng ý với mọi thứ em và Samiha đòi rồi.

Sau khi nhà bị đập, bọn em không muốn trọ trong phòng ngủ tập thể của Hadji Hamit.

Được. Bọn anh ghi tiền thuê một ngàn hai trăm năm mươi lira mỗi tháng trong ba năm. Hai em ở đâu tùy hai em chọn.

Cái này là một số tiền lớn. Mevlut mạnh dạn lên: Bọn em còn muốn phần chia sáu mươi hai phần trăm.

Sáu mươi hai phần trăm? Đâu ra cái này nữa vậy! (Mevlut rất muốn nói Là Samiha đòi!) Lần trước nói chuyện bọn anh đã nói năm mươi lăm là không làm gì có rồi!

Bọn em thấy vậy là thích hợp, Mevlut nói với sự tự tin làm anh cũng ngạc nhiên.

Nếu vậy thì không thể, Korkut nói. Bọn anh cũng vậy, bọn anh cũng có danh dự. Bọn anh sẽ không để bị cướp đoạt. Xấu hổ cho em! Mevlut, em biết rõ cái em làm, đúng không? Ba, ba thấy Mevlut là loại người nào chưa?

Bình tĩnh đã con trai, bác Hasan nói. Mevlut là người biết phải trái.

Nếu vậy, nó xuống dưới năm mươi lăm phần trăm và chuyện sẽ kết thúc ở đây. Rõ ràng, nếu Mevlut không ký hợp đồng, thiên hạ sẽ nói nhà Aktaş còn không thuyết phục nổi em họ. Ba biết tối nào họ cũng tụ tập nhà này nhà kia để bày mưu tính kế. Mevlut mưu mẹo dùng những nỗi sợ này để tống tiền mình. Mevlut, có phải đó là tiếng chót của em không?

Đó là tiếng chót của em!

Được. Mình đi thôi Süleyman.

Chờ đã anh, Süleyman can thiệp. Mevlut, em nghĩ xem: sau sắc lệnh phân loại vùng động đất, một khi nhà thầu đã có hai phần ba, họ sẽ không bị động lòng vì nước mắt của ai cả đâu. Họ sẽ ném em ra khỏi nhà. Và cho mảnh đất của em, họ sẽ trả em tương đương cái em khai với Nhà nước, theo bằng khoán và theo thuế. Em còn chưa có bằng khoán. Em chỉ có giấy của chủ tịch phường. Và không phải em không biết rằng, bên dưới tờ giấy của chủ tịch phường em đã muốn đưa anh một tối em uống rượu thời em viết thư tình cho Rayiha, còn có tên cha anh bên cạnh tên chú Mustafa. Nếu vụ này mà bị đưa ra trước tòa, nó sẽ mất ít nhất mười năm và cuối cùng em còn không có được phân nửa cái lúc này bọn anh đề nghị. Em vẫn nhất quyết?

Con à, người ta không nói với mọi người kiểu đó, bác Hasan nói. Em vẫn nhất quyết, Mevlut đáp.

Đi thôi, Süleyman, Korkut nói.

Anh trước, em sau, họ giận dữ ra khỏi tiệm tạp hóa và chạy xa dần dưới mưa. Chúng đã ngoài năm mươi rồi mà vẫn nóng nảy vậy thôi, hai thằng con bác, bác Hasan nói. Nhưng những tranh chấp như vậy không đáng cho chúng ta. Chốc nữa chúng sẽ quay lại ngay mà. Về phần cháu, xuống một chút… Mevlut không thể nói, Được, cháu sẽ xuống. Thật ra, nếu Korkut và

Süleyman có thái độ khiêm tốn hơn, anh sẵn sàng tức thì thỏa thuận với họ năm mươi lăm phần trăm. Chỉ vì bướng bỉnh mà Samiha cứ khăng khăng đòi sáu mươi hai phần trăm.

Chỉ nghĩ anh sẽ không sở hữu gì sau mười năm kiện tụng cũng đủ làm anh hoảng. Anh nhìn lại tờ báo cũ trên tay.

Tin giáo trưởng qua đời có từ bốn tháng trước. Mevlut đọc lại mục nhỏ. Nó không hề nhắc đến hội quán Sufi cũng như địa vị giáo trưởng của ông, cái cũng quan trọng như thư pháp trong đời vị thầy.

Giờ Mevlut phải làm gì đây? Nếu anh bỏ về, vụ này sẽ hỏng bét và sau đó quay lại tìm cách thỏa thuận sẽ còn khó hơn. Có lẽ đó là cái Korkut muốn: ra tòa, họ sẽ nói, Tên cha chúng tôi cũng có trên giấy của chủ tịch phường và ông có quyền với mảnh đất (tất nhiên họ sẽ giấu chuyện nhiều năm trước, họ chiếm mảnh đất ở Duttepe và còn bán mảnh đất khác ở Kültepe), cuối cùng Mevlut sẽ trắng tay. Mevlut không biết làm sao kể mọi chuyện này cho Samiha khi về nhà; anh lẳng lặng xếp báo. Đàn bà vào ra quán mua gạo, xà phòng, bánh quy; trẻ con mua kẹo cao su và chocolate.

Bác Hasan vẫn còn ghi sổ một số khách ông cho thiếu nợ. Vì mắt ông không còn rõ, ông kêu họ tự viết cái họ mua. Khi khách đi rồi, ông quay qua Mevlut nhờ anh kiểm họ ghi có đúng không.

Hiểu rằng các con trai sẽ không quay lại giải quyết xung đột này ổn thỏa, ông nói với Mevlut giọng an ủi: Bác với cha cháu từng là anh em thân thiết, như bạn bè, ông nói. Cả hai cùng vạch ranh mấy mảnh đất ở Kültepe, Duttepe, cùng chung tay xây nhà. Và để không bao giờ mất đoàn kết, bọn bác nói chủ tịch phường viết hai tên lên giấy tờ. Thời đó, cha cháu với bác cùng đi bán sữa chua, cùng ăn, cùng đi cầu nguyện thứ Sáu, bọn bác ngồi trong công viên hút thuốc với nhau… Cháu có cầm theo giấy của chủ tịch phường đó không?

Mevlut đặt tờ giấy đã bốn mươi năm, ẩm và nhàu nát lên quầy. Nhưng cuối cùng, đường ai nấy đi. Vì lý do gì? Vì chú ấy, chú không dẫn mẹ và các chị cháu ở làng lên Istanbul. Cha con cháu đã làm việc hết sức hết lòng. Cháu xứng đáng có các căn hộ đó hơn ai khác. Các chị cháu không lên Istanbul và không làm như cháu. Đáng ra cả ba căn hộ chủ thầu sẽ trao là của cháu. Các giấy tờ cũ chủ tịch phường lập này, bác có bản mẫu trống. Chủ tịch phường là bạn bác, bác cũng có một con dấu. Bác cất cũng ba mươi lăm năm nay. Lại đây, ta chỉ cần xé mấy giấy tờ cũ là được. Ta sẽ viết lại cái mới hệt như vậy. Ta viết tên cháu rồi đóng dấu lên. Như vậy, Samiha và cháu có thể thành chủ sở hữu một căn mà không cần trả thêm tiền cho Vural.

Mevlut hiểu rằng cái này nhằm tăng phần của anh trong khi xén bớt phần của mẹ và các chị vẫn còn ở làng nên trả lời, Không.

Nghĩ đi đã rồi nói không. Người làm việc và đổ mồ hôi trán kiếm cơm ở Istanbul, đó là cháu. Tiền đất, đó là quyền của cháu.

Điện thoại trong túi reo và Mevlut bước ra ngoài mưa một lát.

Anh gọi em sao, có chuyện gì vậy? Samiha hỏi. Chuyện có vẻ không ổn, Mevlut đáp.

Đừng để họ lấn lướt… Samiha dặn.

Cảm thấy cơn giận trào lên, Mevlut cúp máy và vào lại tiệm tạp hóa. Thôi, cháu về đây bác Hasan! anh nói.

Thôi thì tùy cháu, bác Hasan vừa đáp vừa xếp báo. Mọi chuyện cuối cùng sẽ diễn ra như thánh Allah định đoạt.

Mevlut muốn được nghe bác nói, Ngồi thêm chút nữa, chúng sẽ nguôi lại bây giờ đó. Anh cảm thấy giận ông, giận Samiha đẩy anh đến nước này. Anh cũng giận Korkut, Süleyman và đám Vural, nhưng anh giận nhất là chính mình. Nếu, vài giây trước, anh đáp đồng ý với bác Hasan, cuối cùng anh sẽ có căn hộ mà anh xứng đáng. Giờ thì anh không chắc gì cả.

Trong khi anh xuống lại đường nhựa quanh co (xưa là đường đất bùn sình) dưới mưa và đi ngang tiệm thực phẩm (xưa là tiệm buôn đồ cũ) xuống cầu thang (xây gần đây) ra đường lớn dẫn về Kültepe, anh lại nghĩ đến Rayiha, như vẫn vậy hàng chục lần mỗi ngày. Dạo này anh thường nằm mơ thấy Rayiha hơn.

Những giấc mơ rối rắm để lại vị đắng trong anh. Luôn có những con sông tràn bờ, đám cháy, khoảng không âm u giữa Mevlut và Rayiha. Rồi những thứ âm u này biến thành rừng rậm, cũng như những khối căn hộ xấu xí mọc lên lúc này bên phải anh. Mevlut nhận ra là có chó lẩn lút giữa cây cối trong rừng này nhưng ở đó cũng có nấm mộ Rayiha, anh bước về hướng cô mặc cho nỗi sợ chó và, đúng lúc đó, anh mừng rỡ nhận ra người anh yêu đứng ngay sau lưng, dõi nhìn anh, rồi anh tỉnh giấc với cảm giác hạnh phúc cùng một nỗi đau lạ thường.

Nếu Rayiha ở nhà, cô sẽ nói với anh vài lời tử tế, cô sẽ an ủi và giúp Mevlut làm tiêu tan những lo nghĩ. Còn Samiha, hễ cứ nghĩ gì trong đầu, cô không còn thấy gì khác ngoài mục tiêu này, việc khiến Mevlut thêm lo nghĩ. Từ nay, chỉ buổi tối, khi đi bán boza, Mevlut mới cảm thấy được là mình.

Trong vườn một số nhà trống có cắm tấm bảng TÀI SẢN CỦA CÔNG TY VURAL. Các con dốc dọc đường chính dẫn lên Kültepe còn hoang vắng ngày Mevlut mới đến. Cha cho Mevlut đến đây lượm giấy vụn, củi và cành khô để đun lò. Ngày nay, hai bên đường đầy các tòa nhà ổ chuột xấu xí sáu bảy tầng. Ban đầu chúng chỉ có hai ba tầng. Nhưng người ta xây thêm nhiều tầng trái phép trên những nhà có móng không vững đến mức đập bỏ để xây lên tòa cao tầng mới sẽ không có lợi. Đó là lý do tại sao chủ một căn hộ trong những tòa này không tìm cách hưởng lợi từ việc cho phép xây mười hai tầng và công ty xây dựng cũng không màng thỏa thuận với họ. Có lần Korkut giải thích rằng tòa nhà xấu xí mỗi tầng xây mỗi kiểu này làm xấu Duttepe và Kültepe, làm giảm giá các tòa căn hộ sẽ xây và làm giảm giá trị hình ảnh phường nên giải pháp duy nhất, đó là những chỗ này bị trận động đất lớn sắp tới san bằng.

Sau trận động đất năm 1999, đôi lúc Mevlut, cũng như mọi người dân Istanbul, bất giác nghĩ đến trận động đất lớn sắp tới sẽ phá hủy cả thủ đô như các nhà khoa học thông báo. Lúc đó anh cảm thấy tính cách phù phiếm vô cùng của thành phố anh sống đã từ bốn mươi năm và đã bước qua ngưỡng hàng ngàn, hàng chục ngàn nhà, của sự tồn tại anh đã trải qua và mọi kỷ niệm của anh. Anh hiểu rằng các tòa nhà cao tầng thế hệ mới xây lên thế chỗ các khu ổ chuột xây trong thế hệ anh cùng mọi người sống trong đó một ngày nào sẽ biến mất. Nhiều lúc Mevlut hình dung cái ngày mà mọi người và các tòa nhà biến mất; lúc đó, anh không còn muốn làm gì nữa, anh không trông đợi gì từ đời sống nữa.

Vậy nhưng trong những năm hạnh phúc sau khi cưới Rayiha, anh vẫn nghĩ thành phố sẽ không bao giờ thay đổi, rằng, nhờ vất vả đi bán ngoài đường, ngày nào đó anh sẽ có được một chỗ cho mình và học cách thích nghi với thành phố. Thật ra đó là chuyện đã diễn ra. Nhưng mười triệu người cũng đổ về thành phố với anh bốn mươi năm qua và, cũng như anh, cố chộp bắt được gì đó, còn thành phố đã thay đổi hoàn toàn. Thời Mevlut đến, Istanbul chỉ có ba triệu dân; lúc này, người ta nói, nó đã lên đến mười ba triệu.

Nước mưa chảy dọc sau gáy luồn vào dưới quần áo anh. Mevlut, giờ đã năm mươi hai, tìm một góc để trú cho tim đập chậm lại. Anh không lo lắng gì về tim mình nhưng dạo này anh hút quá nhiều. Xa hơn bên phải, có một mảnh đất bỏ không dùng cho các lễ cưới và cắt bao quy đầu, và nơi rạp Derya chiếu phim trong mùa hè; người ta đã biến nó thành sân bóng nhỏ trải cỏ tổng hợp và rào lưới thép. Mevlut đã tổ chức các trận bóng của hội ở đây. Anh trú dưới mái hiên tòa nhà văn phòng ở đó. Anh đốt điếu thuốc hút nhìn mưa rơi trên sân cỏ.

Đời anh vẫn trôi qua trong những lo toan lớn dần. Dẫu vậy, ở tuổi này rồi, Mevlut muốn được nghỉ ngơi đôi chút, nhưng cuộc đời không để cho anh được vậy. Cảm giác thua kém và bất xứng anh thấy khi mới đến thành phố càng tăng thêm sau khi Rayiha qua đời, và nhất là năm năm qua. Anh sẽ nói gì với Samiha đây?

Anh chỉ muốn có một căn nhà để sống yên ổn đến già, nơi anh biết chắc sẽ không ai đuổi anh ra đường. Lẽ ra Samiha phải an ủi anh vì không đạt được điều này, nhưng Mevlut biết khi vừa về nhà báo tin cho cô, cuối cùng chính anh phải an ủi cô. Anh quyết định chỉ kể lại cho cô khía cạnh tích cực trong thương lượng. Ít nhất, đó là cách anh nên đề cập chủ đề.

Hệ thống cống rãnh ở Kültepe không đủ để hút nước chảy dọc đường sá xuôi dốc. Mevlut đoán theo tiếng còi inh ỏi của xe cộ bị tắc nghẽn là nước đã ngập dưới phố chính.

Khi về đến nhà, anh ướt đầm. Mọi chuyện sẽ ổn thôi, anh nói giọng lạc quan thái quá vì căng thẳng theo cách Samiha nhìn anh. Họ trả mình một ngàn hai trăm năm mươi lira mỗi tháng để mình muốn sống chỗ nào tùy mình.

Mevlut, sao anh nói dối? Chuyện hỏng bét cả rồi, Samiha nói. Vediha đã gọi di động cho cô nói rằng Korkut vừa mếch lòng vừa tức giận, rằng từ nay mọi chuyện coi như xong, họ cắt liên lạc với Mevlut.

Còn em, em trả lời sao? Em có nói với chị là em bắt anh thề khi ra khỏi nhà là không xuống dưới sáu mươi hai phần trăm?

Anh tiếc à? Samiha nói mà nhướng một bên mày khinh khỉnh. Anh tin rằng Korkut với Süleyman sẽ cư xử với anh tử tế hơn nếu anh xuống nước?

Cả đời anh đã nhún nhường trước họ, Mevlut đáp. Vì Samiha im lặng, anh mạnh dạn lên. Nếu lúc này anh cố chấp, căn hộ này sẽ vuột mất trước mặt mình. Em sẵn sàng chịu trách nhiệm chuyện đó không? Gọi cho chị đi, giải quyết ổn thỏa, họ làm anh sợ, anh rất tiếc.

Em không gọi đâu.

Nếu vậy, chính anh sẽ gọi cho Vediha, Mevlut nói nhưng anh không lấy điện thoại trong túi ra. Anh cảm thấy đơn độc. Anh biết rằng, không có Samiha ủng hộ, anh sẽ không thể có quyết định hệ trọng ngày hôm đó. Anh cởi quần áo ướt ra rồi thay đồ, mắt đăm đăm nhìn ra cảnh anh vẫn nhìn trong lúc làm bài ngày còn học cấp hai. Cạnh tòa nhà cũ màu cam trường trung học nam sinh Atatürk, trong sân trước kia anh vẫn thích chạy nhảy và tập thể dục, họ đã xây một tòa nhà mới to đến nỗi mà, mỗi lần nhìn nó, Mevlut có ấn tượng thấy một bệnh viện.

Điện thoại của Samiha reo, cô đáp, Bọn em ở nhà đây rồi cúp máy. Cô quay qua Mevlut. Vediha sắp tới, cô thông báo.

Chị nói anh chờ đây đừng đi đâu cả.

Tin rằng Vediha đến để nói, Mevlut sai rồi, xuống một chút đi, Samiha khuyên Mevlut không nhượng bộ.

Vediha là người tốt. Chị sẽ không đến đề nghị cái bất lợi cho mình đâu, Mevlut nói.

Đừng tin chị em như vậy, Samiha nói. Chị bênh Süleyman trước. Chẳng phải chị vẫn luôn làm vậy hay sao?

Cái châm chích này có phải ám chỉ những bức thư? Nếu là vậy, đó là lần đầu tiên trong bảy năm cưới nhau Mevlut thấy Samiha hậm hực quay lại chủ đề này. Họ im lặng nghe mưa. Có tiếng gõ cửa. Chị ướt sũng cả rồi, Vediha bước vào lẩm bẩm dù chị cầm cây dù tím to tướng và chỉ có đôi giày bị ướt. Trong khi Samiha lấy đôi tất sạch và đôi dép của mình cho chị, Vediha đặt một tờ giấy lên bàn.

Mevlut, vậy thì ký cái này đi, để ta xong việc. Chú đòi quá nhiều, tôi đã phải cố lắm để chuyện được giải quyết ổn thỏa…

Mevlut đã thấy mẫu hợp đồng này ở chỗ người khác, nên biết phải nhìn ở đâu: khi thấy sáu mươi hai phần trăm, anh vui mừng nhưng không để lộ gì. Nếu cái này không phải quyền tôi, tôi không thể ký, anh nói.

Ở thành phố, không phải quyền quan trọng, mà lợi lộc, chú chưa học được à Mevlut, Vediha nhoẻn cười nói. Cái chú hẳn sẽ kiếm được thì mười năm sau sẽ thuộc quyền chú. Ký cái đó cho tôi đi. Chú đã có mọi thứ mình muốn rồi, đừng kêu ca nữa.

Ta không thể ký mà chưa đọc, Samiha nói, nhưng khi thấy sáu mươi hai phần trăm Mevlut chỉ thì cô cũng bình tâm.

Đã có chuyện gì vậy? cô hỏi chị.

Mevlut cầm bút lên ký hợp đồng. Vediha gọi điện báo tin cho Korkut. Sau đó, chị đưa Samiha gói börek chị mang đến và, trong khi chị uống trà em gái dọn chờ mưa tạnh, chị vừa kể vừa nhâm nhi niềm vui về cái đã xảy ra: thật ra Korkut và Süleyman rất giận Mevlut. Dù Vediha khẩn khoản cách mấy, vụ việc cũng sẽ theo con đường tòa án và Mevlut sẽ mất hết, lúc đó lão hành hương Hamit Vural, đã biết tình hình, gọi điện thoại cho Korkut.

Hadji Hamit mơ ước xây một tòa nhà còn cao hơn, một tháp lớn ở Duttepe, gần nhà anh chị, Vediha nói. Vì vậy mà lão ta yêu cầu đưa cho em họ cái anh ta muốn. Lão ta sẽ không có thỏa thuận cho tháp này khi các khối mười hai tầng chưa xong.

Em hy vọng là không có cái bẫy nào, Samiha nói. Sau đó Samiha đưa hợp đồng cho một luật sư xem thì ông ta khẳng định không có mưu mẹo gì. Họ dọn đến một căn hộ ở Mecidiyeköy, gần hội nơi Mevlut làm việc. Nhưng đầu óc Mevlut vẫn để ở Kültepe, căn nhà cũ họ đã dọn trống. Anh quay về vài ba bận để kiểm xem người vô gia cư hay trộm có đến ở đó không nhưng không còn gì để trộm. Anh đã bán hết những gì thu hồi được ít tiền, từ nắm cửa đến tận vòi nước.

Cuối mùa hè, khi những xe ủi của Công ty Vural bắt đầu đập bỏ các nhà ở Kültepe, Mevlut đến mỗi ngày để xem. Ngày đầu diễn ra một buổi lễ ủng hộ chính phủ, thị trưởng đọc diễn văn trước báo chí tập họp. Những ngày hè nóng nực sau đó, trước cảnh các nhà đổ sụm trong đám bụi mù, không còn ai vỗ tay như trong buổi lễ được nữa (ngay cả những người đạt được thỏa thuận tốt nhất với Công ty Vural). Mevlut thấy thiên hạ khóc, cười, ngoảnh mặt đi hay kiếm cớ gây sự khi nhà họ bị đập bỏ. Đến lượt căn nhà một phòng của Mevlut, tim anh tan nát. Chỉ một nhát xẻng máy xúc, mọi thứ bỗng bị nghiền nát, tuổi thơ của anh, những bữa ăn anh nấu, những bài tập và bài học, những mùi anh ngửi thấy, tiếng ngáy của cha và hàng trăm ngàn kỷ niệm, hai mắt anh rưng rưng.

Đọc Xa lạ trong tôi

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 01 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 02 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 03 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 04 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 05 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 06 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 07 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 08 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 09 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 10 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 11 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 12 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 13 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 14 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 15 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 16 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 17 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 18 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 19 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 20 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 21 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 22 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 23 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 24 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 25 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 26 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 27 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 28 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 29 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 30 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 31 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 32 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 33 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 34 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 35 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 36 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 37 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 38 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 39 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 40 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 41 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 42 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 43 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 44 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 45 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 46 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 47 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 48 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 49 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 50 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 51 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 52 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 53 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 54 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 55 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 56 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 57 tại đây.