Xa lạ trong tôi | Chương 20

Xa lạ trong tôi chương 20 kể cuộc đời người bán boza Mevlut Karataş và bức tranh Istanbul từ 1969 đến 2012 qua nhiều nhân vật. Tác phẩm của nhà văn đạt giả Noel Văn học 2009 Orhan Pamuk.

Đọc Xa lạ trong tôi chương 20

Cú đảo chính quân sự.

Nghĩa trang phường Sanayi.

Chiến dịch quân sự có ngày giờ bí mật ai cũng muốn biết đã không diễn ra do một cú đảo chính khác vào đêm 12 tháng Chín năm 1980. Mevlut nhận ra có gì khác thường xảy ra khi thấy đường sá bên ngoài tường căn cứ vắng tanh. Quân đội đã tuyên bố thiết quân luật và giới nghiêm trên toàn Thổ Nhĩ Kỳ. Cả ngày Mevlut theo dõi tướng Evren tuyên cáo trên tivi. Vẻ trống trải của các đường phố ở Kars ngày thường vẫn tấp nập nông dân, chủ tiệm, người thất nghiệp, công dân sợ sệt và cảnh sát chìm cho cậu ấn tượng là cái bất thường này từ đầu óc cậu mà ra. Buổi tối, tướng Turgut tập hợp cả đơn vị đồn trú và giải thích rằng các chính khách thiển cận hẹp hòi ích kỷ chỉ lo giữ ghế đã đưa đất nước đến bờ vực sụp đổ, nhưng những ngày u ám đó đã chấm dứt, rằng các lực lượng vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ, người chủ thật sự duy nhất của đất nước, sẽ không để cho Thổ Nhĩ Kỳ thất thế, rằng tất cả lũ khủng bố và chính trị gia bè cánh sẽ bị trừng trị. Ông đọc diễn văn hồi lâu về lá cờ, về máu của những người hy sinh vì nghĩa đã nhuộm màu cờ và về Atatürk.

Một tuần sau, khi tướng Turgut được bổ nhiệm làm thị trưởng Kars bằng một thông cáo trên truyền hình, Mevlut với Mohini cũng bắt đầu đến tòa thị chính, cách đơn vị đồn trú mười phút. Buổi sáng vị chỉ huy ngồi ở căn cứ, tổ chức các chiến dịch chống cộng theo tin tình báo của người cung cấp tin và Tổ chức Tình báo Quốc gia, trước bữa trưa ông ta ngồi xe jeep đến tòa thị chính nằm trong một tòa nhà cũ của Nga. Có lúc ông ta đi bộ, có vệ sĩ hộ tống, vui sướng nghe những lời biết ơn của tiểu thương nói rằng cuộc đảo chính là điều tốt đẹp, ông ta chìa tay cho ai muốn hôn và, vừa về đến tổng hành dinh, ông ta đích thân đọc thư từ gửi cho mình. Một nhiệm vụ quan trọng ông ta kiêm nhiệm với tư cách thị trưởng, chỉ huy đơn vị đồn trú và vùng tình trạng khẩn cấp, đó là nhanh chóng điều tra về các thư tố giác tìm hối lộ, tham nhũng và lạm dụng quyền hạn chức vụ rồi chuyển kẻ tình nghi cho công tố quân đội. Cũng như chỉ huy, công tố hành động theo logic Nếu họ vô tội, họ sẽ được thả! nên lẹ làng nhốt mọi người lại để hăm dọa.

Quân đội khá nhẹ tay với những kẻ giàu có phạm tội tham nhũng. Còn những người bị buộc tội chính trị, người cộng sản thường bị dán nhãn khủng bố thì chịu hình phạt falaka. Tiếng gào thét của những thanh niên bị bắt giam khi cảnh sát bố ráp trong khu ổ chuột và bị khảo cung vọng đến tận căn cứ nếu gió thổi hướng này, và Mevlut cúi gằm như có tội khi lẳng lặng bước đến câu lạc bộ quân đội.

Vào giờ điểm danh một sáng sau ngày đầu năm, Mevlut nghe tay trung úy mới gọi tên mình.

Mevlut Karataş, Konya, xin tuân lệnh thưa chỉ huy! Mevlut hô. Cậu chào và đứng nghiêm.

Konya, đến đây, viên trung úy nói.

_Tay này chắc là chưa nghe mình được chỉ huy che chở, Mevlut nghĩ. Cậu chưa bao giờ đặt chân đến Konya, nhưng vì Beyşehir trực thuộc Konya về mặt hành chính, mỗi ngày hết người này đến người kia cứ gọi cậu là Konya, nó làm cậu khó chịu dù lúc này cậu không để lộ ra.

Xin chia buồn, Konya, cha em đã qua đời ở Istanbul, trung úy mới nói. Quay về đại đội đi, đại úy sẽ ký phép cho em.

Người ta cho Mevlut một tuần phép. Ở bến xe bus, cậu uống một ly rakı trong khi đợi xe bus đi Istanbul khỏi hành. Trên xe bus rung lắc, mí mắt cậu tự động nhắm bởi cái trĩu nặng lạ thường, cậu mơ thấy bị cha mắng vì đến đám tang trễ, và vì những lỗi lầm khác trong đời.

Cha cậu mất trong đêm, trong giấc ngủ. Hai ngày sau hàng xóm phát hiện ra ông. Chiếc giường trống trải bừa bộn, như thể cha cậu vội ra khỏi nhà. Trong con mắt quân nhân của Mevlut, căn nhà có vẻ bừa bộn và thảm hại. Nhưng cậu còn ngửi thấy cái mùi độc nhất cậu không ngửi thấy ở đâu khác: mùi của cha, mùi cơ thể Mevlut, hơi thở của họ, mùi bụi, bếp lò, soup họ nấu hai mươi năm liền, áo quần bẩn, đồ đạc cũ, mùi đời sống của họ. Mevlut những nghĩ sẽ ở lại hàng giờ trong phòng để hồi tưởng và khóc cha, nhưng nỗi đau buồn nặng nề đến mức cậu tung mình ra cửa.

Lễ tang của ông Mustafa cử hành hai giờ sau khi Mevlut về đến Kültepe, trong giờ cầu nguyện chiều, ở thánh đường Hadji Hamit Vural. Mevlut có mang thường phục về nhưng cậu chưa thay. Những người nhìn cậu với cái nhìn buồn bã để an ủi liền toét miệng cười khi thấy cậu mặc như lính về phép.

Mevlut cõng quan tài đến huyệt mộ trong nghĩa trang. Cậu hất từng xẻng đất lên di hài cha. Có lúc, cậu tin mình sắp khóc, chân cậu trượt, cậu ngã xuống huyệt. Chừng bốn chục người đi dự đám tang. Süleyman siết chặt Mevlut vào người, họ ngồi xuống một tấm đá lát mộ bên cạnh. Nhìn các bia mộ xung quanh, Mevlut biết nghĩa trang phường Sanayi là nghĩa trang cho dân di cư. Nó mở rộng nhanh, vì là nơi chôn những người đến sống ở các đồi xung quanh khi họ chết, khi lơ đãng đọc các câu ghi trên mộ, cậu hiểu rằng không một ai chôn ở đây sinh ra ở Istanbul. Đa số người được chôn ở đây là dân gốc Sivas, Erzincan, Erzurum và Gümüşhane.

Cậu bằng lòng mà không mặc cả gì với người thợ khắc đá hoa ở cổng nghĩa trang cho một tấm bia cỡ vừa. Có cảm hứng từ các đề từ vừa đọc ít phút trước, cậu viết lên giấy rồi đưa cho thợ khắc đá: Mustafa Karataş (1927-1981), Cennetpınar, Beyşehir. Người bán sữa chua và boza. Cầu cho linh hồn ông an nghỉ. Cậu biết rằng bộ quân phục mang lại cho cậu cả thiện cảm lẫn lòng kính trọng. Trên đường về lại phường, họ qua trung tâm Duttepe và vào các quán cà phê cũng như các cửa hàng. Mevlut nhận ra mình gắn bó biết chừng nào với Kültepe, với Duttepe, và với tất cả những người đang ôm cậu này. Nhưng cậu ngạc nhiên nhận thấy trong lòng mình cũng có một nỗi tức giận gần thành hận thù với họ, ngay cả với bác và hai anh. Cậu phải kiềm chế để không chửi họ bằng đủ thứ tiếng tục tĩu và chửi thề như lính.

Trong bữa tối, dì cậu nhận xét với những người ngồi quanh bàn là quân phục rất hợp với Mevlut. Tiếc là mẹ cậu không thể từ làng lên để thấy con trai trong bộ đồ này. Suốt bốn đến năm phút Mevlut ngồi một mình trong bếp với Süleyman, cậu không hỏi câu nào về Rayiha, dù cậu nóng lòng muốn biết. Cậu lẳng lặng ăn gà với khoai tây và xem tivi cùng mọi người.

Cậu nghĩ đến chuyện tối về viết thư cho Rayiha bên bàn khập khiễng ở nhà. Nhưng vừa về đến nhà ở Kültepe, chốn che chụm tạm bợ cha cậu không bao giờ quay về nữa làm cậu thấy sầu thảm đến nỗi cậu nằm vật ra giường mà khóc. Cậu khóc hồi lâu mà không tài nào biết mình khóc vì mất cha hay vì nỗi cô quạnh trong đời. Cậu ngủ thiếp đi trong bộ quân phục.

Sáng ra, cậu cởi quân phục và mặc vào bộ thường phục cậu bỏ trong vali gần một năm trước. Cậu tới quán ăn Karlıova ở Beyoğlu. Nhưng bầu không khí ở đó không được thân tình. Sau cậu, Ferhat cũng đã đi quân dịch, phần lớn phục vụ đã đổi; người cũ thì bận bịu với khách buổi trưa, nên Mevlut rời quán mà không được sống cảnh về lại Karlıova như cậu thường mơ để giết thời gian khi canh gác hoặc những lúc buồn rầu.

Cậu đến rạp chiếu phim Elyazar cách đó mười phút đi bộ. Lần này, khi vào sảnh, cậu không thấy xấu hổ trước những đàn ông khác. Cậu ngẩng cao đầu và nhìn thẳng vào mắt nhiều người khi rẽ đám đông đi qua.

Vừa ngồi trong ghế, cậu hài lòng đã thoát được cái nhìn của người khác, được một mình trong bóng tối với những đàn bà trơ trên trên màn ảnh, được chỉ còn là một cặp mắt thỏa thuê trước những hình ảnh trên đó. Cậu thấy ngay là ngôn ngữ tục tĩu của đàn ông đi quân dịch và sự nghèo nàn tâm hồn họ đã làm thay đổi cái nhìn của cậu về đàn bà trên màn ảnh. Giờ đây cậu cảm thấy mình thô thiển hơn nhưng cũng bình thường hơn. Khi ai đó hô một câu đùa hết sức dâm tục về phim, hay đáp lại lời diễn viên bằng một câu hai nghĩa, cậu cười theo đám khán giả. Khi đèn lúc giải lao giữa hai phim sáng lên, Mevlut liếc mắt nhìn khán giả ngồi quanh mình và nhận ra rằng những đàn ông tóc hót ngắn mà trước kia cậu thường thấy ở đây cũng là lính về phép như cậu. Cậu xem liền một mạch hết ba phim. Lúc quay lại cảnh yêu đương mở đầu bằng màn nhấm nháp chùm nho trong bộ phim Đức vốn chiếu đến giữa chừng lúc cậu đến, cậu bỏ về. Cậu về nhà và thủ dâm đến tối.

Buổi tối, mệt mỏi vì cảm giác có lỗi và đơn độc, cậu qua nhà bác bên Duttepe.

Đừng lo, mọi chuyện ổn cả, Süleyman nói khi họ còn một mình. Rayiha xúc động khi đọc thư em. Em học đâu mà viết thư hay vậy? Ngày nào đó em cũng viết giúp anh nghe?

Rayiha có trả lời thư em không?

Nó muốn viết, nhưng không viết được… Cha nó không cho phép chuyện đó. Lần gần đây nhất họ đến – trước đảo chính – anh đã được thấy mấy cô này thương cha thế nào. Họ ngủ trong căn phòng mới.

Süleyman mở cửa căn phòng Abdurrahman Vẹo cổ và các con gái đã ở lại một tuần khi họ dưới làng lên, anh ta bật đèn chỉ cho cậu bên trong, như hướng dẫn viên bảo tàng. Mevlut thấy trong phòng có hai giường.

Süleyman hiểu cái làm Mevlut tò mò. Ông cha ngủ trong giường kia còn hai con gái ngủ chung trong giường này đêm đầu, nhưng nó chật chội quá. Buổi tối, nhà anh trải thêm tấm nệm dưới sàn cho Rayiha.

Mevlut rụt rè liếc nhanh chỗ đã trải nệm cho Rayiha. Trong nhà của gia đình Süleyman, nền được lát gạch và trải thảm. Cậu mừng khi biết ra là Vediha cũng biết chuyện thư từ này. Vediha không thể tỏ ra quá thân tình và để Mevlut thấy rằng chị biết, rằng chị còn giúp chuyển thư, nhưng chị mỉm cười dịu dàng mỗi khi thấy cậu. Mevlut suy ra là Vediha về phe cậu, và cậu rất vui mừng.

Chị dâu họ Vediha thật sự đẹp. Mevlut chơi một chút với hai thằng con họ, Bozkurt, sinh vào thời gian cậu làm ở quán Karlıova, và Turan, sinh vào thời gian trong quân đội. Vediha còn đẹp ra sau khi sinh đứa thứ hai, chị thêm duyên dáng và chín chắn. Mevlut cảm động vì sự dịu dàng chị dành cho các con, và cậu hài lòng cảm thấy chị cũng trìu mến với cậu, hay ít ra cũng là mối quan tâm của một chị cả. Thêm nữa, cậu cứ nghĩ rằng Rayiha ít ra cũng đẹp như Vediha, thậm chí còn đẹp hơn.

Cậu dùng phần lớn thời gian ở Istanbul để viết thư mới cho Rayiha. Trong vòng một năm, cậu đã thành người lạ ở thành phố. Istanbul đã thay đổi sau cú đảo chính quân sự. Lần nữa, mọi khẩu hiệu chính trị trên tường bị xóa, người bán rong bị đuổi khỏi các đường chính và quảng trường, nhà chứa ở Beyoğlu bị đóng cửa và đường sá sạch bóng người bán whiskey và thuốc lá lậu Mỹ. Lưu thông trôi chảy hơn. Thiên hạ không còn muốn dừng đâu thì dừng. Mevlut thấy một số thay đổi này tích cực, nhưng lạ là cậu cảm thấy như người ngoài trong thành phố này. Có lẽ vì mình không có việc làm, cậu nghĩ.

Em nhờ anh chuyện này, nhưng đừng hiểu sai em, tối hôm sau cậu nói với Süleyman. Giờ cha không còn nữa, cậu có thể yên ổn đến nhà bác mỗi tối.

Anh chưa bao giờ hiểu sai em, Mevlut, Süleyman đáp. Nhưng em mới là người luôn hiểu sai chuyện anh hiểu em.

Anh kiếm cho em một bức hình cô gái được không?

Hình Rayiha sao? Không được đâu.

Tại sao?

Đó là em gái của chị dâu anh.

Nếu có hình cô ấy, em sẽ viết cho cô ấy những bức thư còn hay hơn nữa.

Mevlut, tin anh đi, vậy là hay lắm rồi.

Nhờ Süleyman giúp, cậu cho một người bà con của đám Vural thuê căn nhà ở Kültepe. Süleyman nói, Không cần đâu! Bọn anh biết hắn, em đâu có muốn trả thuế, nên cậu bỏ chuyện lập hợp đồng. Vả lại, cậu không phải người thừa kế duy nhất căn nhà chưa có bằng khoán, còn có mẹ và hai chị ở làng. Cậu không muốn đào sâu thêm chủ đề này.

Trước khi cho thuê căn nhà, cậu xếp sơ mi, áo quần của cha vào vali thì ngửi thấy mùi của cha, cậu cuộn tròn trên giường, nhưng cậu không khóc. Cậu cảm thấy tức tối căm giận cả thiên hạ. Cậu hiểu rằng một khi xong quân dịch, cậu sẽ không về Kültepe và căn nhà này nữa. Nhưng khi đã đến giờ phải quay lại Kars, trong cậu chòm lên một con nổi loạn sâu sắc. Cậu không muốn mặc quân phục cũng không muốn tiếp tục quân dịch. Cậu căm ghét cấp trên và cả đám cục súc trong quân đội. Cậu lo sợ nhận ra vì sao một số người lại đào ngũ. Cậu mặc quân phục vào và lên đường.

Trong những tháng cuối ở Kars, cậu viết cho Rayiha bốn mươi bảy lá thư. Cậu có vô khối thời gian: cậu được phân công vào biệt đội mà viên chỉ huy căn cứ mang theo đến tòa thị chính. Cậu phụ trách căng tin và các bếp trà, làm phục vụ riêng cho tướng Turgut. Một công việc dễ dàng, vì lẽ tay chỉ huy không ăn ở tòa thị chính, vì đa nghi và khó tính: Mevlut tự tay pha trà cho chỉ huy, pha cà phê với một viên đường và làm sủi bọt hai lần, và tự tay pha nước cũng như nước ngọt cho ông ta. Có lần tay chỉ huy đẩy tới trước Mevlut ổ bánh mì ngọt ông ta mua ở tiệm bánh, lần khác là một bánh nướng nhỏ từ tòa thị chính, và chỉ cho cậu cần chú ý đến cái gì.

Nếm một chút trước đi… Chúng ta không muốn bị thành phố đầu độc.

Cậu muốn viết cho Rayiha cái cậu trải qua trong quân dịch, nhưng cậu biết thư sẽ bị kiểm duyệt nên đành lại viết những câu nên thơ, lại đôi mắt như dao găm và cái nhìn mê hoặc. Mevlut viết thư đến tận ngày quân dịch cuối cùng, một ngày dường như không bao giờ đến, và khi cuối cùng cũng đến thì dường như không bao giờ qua.

Đọc Xa lạ trong tôi

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 01 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 02 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 03 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 04 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 05 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 06 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 07 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 08 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 09 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 10 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 11 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 12 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 13 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 14 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 15 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 16 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 17 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 18 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 19 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 20 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 21 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 22 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 23 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 24 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 25 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 26 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 27 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 28 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 29 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 30 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 31 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 32 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 33 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 34 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 35 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 36 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 37 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 38 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 39 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 40 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 41 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 42 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 43 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 44 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 45 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 46 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 47 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 48 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 49 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 50 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 51 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 52 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 53 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 54 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 55 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 56 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 57 tại đây.