Xa lạ trong tôi chương 10 kể cuộc đời người bán boza Mevlut Karataş và bức tranh Istanbul từ 1969 đến 2012 qua nhiều nhân vật. Tác phẩm của nhà văn đạt giả Noel Văn học 2009 Orhan Pamuk.

Đọc Xa lạ trong tôi chương 10

Độ cao thánh đường ở Duttepe.

Có người sống ở đó sao?

Khi đi bán hộp Vận may với Ferhat ngoài đường, Mevlut cảm thấy dễ chịu hơn là ở bên Süleyman trong gia đình Aktaş. Cậu có thể nói với Ferhat mọi thứ nảy ra trong đầu, Ferhat sẽ nói lại cái gì cũng buồn cười và khôn ngoan rồi hai đứa cười. Cậu qua nhà Aktaş khi sợ một mình những tối mùa hè, nhưng cậu thà không nói từ nào suốt bữa ăn vì biết mình nói gì ra cũng đều bị Süleyman hay Korkut cười nhạo và công kích.

Ê, bọn chó rừng, đừng chọc phá Mevlut của mẹ nữa, để nó yên đi, lắm lúc dì Safiye nói. Mevlut không bao giờ quên rằng nếu muốn trụ vững ở thành phố, cậu cần hòa thuận với bác Hasan, Süleyman và Korkut. Sau bốn năm sống ở Istanbul, Mevlut ấp ủ giấc mơ có việc làm ăn riêng, không làm phiền đến gia đình hay ai cả. Cậu sẽ làm việc này chung với Ferhat. Không có mày, tao không bao giờ nghĩ chuyện đi tới tận đây, một chiều Ferhat nói với cậu khi hai đứa đang đếm tiền kiếm được. Chúng đón tàu lửa từ Sirkeci đến trường đua ngựa Veliefendi (vừa né người soát vé vừa bán chút đỉnh) và, giữa đám người đến cá ngựa đã chọn thẻ cào của chúng, chúng bán sạch các hộp trong hai giờ. Vì vậy mà chúng nảy ra ý đến bán ở các sân bóng, các lễ khai mạc mùa giải, các giải đấu mùa hè, các trận bóng rổ ở Cung Thể thao và Triển lãm. Mỗi khi kiếm được tiền nhờ một ý tưởng mới, chúng lại mơ đến chuyện sau này làm ăn chung. Giấc mơ chúng tâm đắc nhất, đó là một ngày thành chủ nhà hàng, hay ít ra cũng là một quán ăn ở Beyoğlu. Mỗi khi Mevlut xướng lên một sáng kiến mới có thể hái ra tiền, Ferhat nói, Mày có đầu óc tư bản thật rồi đó! và Mevlut lấy làm hãnh diện dù biết đó chẳng phải khen ngợi gì.

Mùa hè 1973, rạp chiếu phim ngoài trời thứ hai mở ở Duttepe. Họ chiếu phim lên bên hông một gecekondu cũ hai tầng. Có những tối, Mevlut đem các hộp Vận may đến đó thì đụng mặt Süleyman hoặc Ferhat. Tất cả chúng đều tìm cách lẻn vào mà không phải mua vé. Thời gian đầu, cậu mua vé rồi mang các hộp trò chơi Vận may vào, như vậy cậu có thể vừa bán hàng vừa xem phim có Türkan Şoray đóng. Nhưng được ít lâu thì cậu thờ ơ với chỗ này. Trong phường đó ai cũng nhẵn mặt cậu rồi. Nên khi Mevlut nói về may rủi và vận may, không ai còn tin nữa.

Tháng Mười một, khi thánh đường ở Duttepe mở cửa và sàn trải thảm dệt máy, vì người già trong vùng mắng mỏ cậu là đồ bài bạc rong, Mevlut không mang hộp đi rảo quanh đó nữa. Những người lớn tuổi, người về hưu ngoan đạo ở Duttepe và Kültepe ra khỏi nhà họ, khỏi phòng cầu nguyện nhỏ tạm bợ của họ, kéo đến thánh đường mới xây để cầu nguyện năm lần mỗi ngày. Những buổi cầu nguyện thứ Sáu lôi kéo rất đông tín đồ thành tâm.

Lễ khánh thành chính thức thánh đường ở Duttepe diễn ra vào đầu năm 1974, buổi sáng lễ Hiến sinh. Mevlut, đã cẩn thận giặt quần áo tối hôm trước và ủi sơ mi đi học, dậy từ sớm với cha. Nửa giờ trước lễ, thánh đường và hàng cột đã đông nghịt hàng ngàn đàn ông từ các đồi lân cận, nên cha con họ khó chen vào. Nhưng cha cậu, quyết lấy chỗ phía trước để dự ngày lịch sử này, vừa chen lấn vừa nói, Xin thứ lỗi, cô bác ơi, tôi cần chuyển lời nhắn, nên họ cũng lên được mấy hàng đầu.

Ông Mustafa. Trong khi chúng tôi cầu nguyện, Hadji Hamit Vural, người lập nên thánh đường, ngồi trước chúng tôi hai hàng. Sáng hôm đó, tôi cảm tạ người được mọi người tranh giành, người này và đám tay sai ông ta dẫn dưới làng lên làm như thể họ là chủ vùng này, nhưng sáng đó tôi biết ơn ông ta và nghĩ, thánh Allah phù hộ cho ông. Tiếng rì rầm của đám đông dậy lên khắp thánh đường, tiếng thì thầm xúc động của các tín đồ làm tôi thấy vui được một lúc. Cầu nguyện trong một lòng thành chung, sự có mặt của đám tín đồ bình yên và nghiêm túc từ bóng tối bên ngoài vào đây làm tôi thấy vui như thể tôi đọc kinh Koran đã nhiều tuần nay. Allah-ü Ekbeeer tôi cung kính tụng rồi ngân nga Allaah-ü Ekber.

Lạy thánh Allah, thầy tế khấn trong bài giảng xúc động, xin hãy phù hộ cho dân tộc này, phù hộ cho những tín đồ này và tất cả những ai đang lo làm lụng, bất kể ngày đêm, bất kể mưa nắng.

Lạy thánh Allah, xin hãy phù hộ cho tất cả những ai rời những ngôi làng Tiểu Á xa xôi tìm đến đây đi bán rong kiếm sống, ông khấn. Xin cho họ thành công, xin tha thứ cho những tội lỗi của họ, ông khấn.

Tôi trào nước mắt. Khi thầy tế tiếp tục, Lạy thánh Allah, xin hãy ban cho nhà nước chúng con sức mạnh, cho quân đội sự hùng cường, cho cảnh sát của chúng con lòng kiên nhẫn, tôi đồng thanh thốt lên Amen! với mọi người. Khi bài giảng xong, khi tín đồ chúc nhau ngày lễ tốt lành giữa những tiếng cười, câu đùa và những cái ôm, tôi ném mười lira vào thùng lạc quyên của hội để xây thánh đường. Tôi nắm cánh tay Mevlut kéo nó đến chỗ Hadji Hamit Vural để nó hôn tay ông ta. Bác Hasan, Korkut và Süleyman cũng đang xếp hàng chờ. Mevlut hôn hai anh trước rồi nó hôn tay bác Hasan và được lì xì năm mươi lira. Xung quanh Hadji Hamit Vural đám tay chân và đám đông chờ hôn tay ông ta đông đặc đến mức chúng tôi phải chờ cả nửa giờ mới đến phiên mình. Vì vậy mà chúng tôi để chị dâu Safiye chờ ở nhà, chị ta đã làm sẵn món börek. Đó là một bữa ăn ngày lễ thịnh soạn. Nhưng tôi cũng không nhịn được mà nói, Không chỉ mình em, Mevlut cũng có quyền đối với căn nhà này, nhưng Hasan giả như không nghe thấy. Bọn trẻ ăn börek xong và nghĩ cha với chú lại sắp cãi nhau về chuyện nhà cửa đất đai nên chúng kéo nhau ra vườn, nhưng ngày lễ đó chúng tôi không tranh cãi.

Hadji Hamit Vural. Cuối cùng thì thánh đường cũng đã đem lại hạnh phúc cho tất cả mọi người. Trong ngày thiêng liêng này, tất cả những kẻ khốn khổ ở Duttepe, ở Kültepe (còn hay hơn nữa nếu tín đồ Alevi đến), xếp hàng để hôn tay tôi. Tôi phát cho mỗi người tờ một trăm lira mới cứng từ các xấp tiền chúng tôi rút ở ngân hàng cho ngày lễ. Nước mắt rưng rưng, tôi tạ ơn thánh Allah cho phép tôi thấy ngày này. Trong thập niên 1930, người cha quá cố của tôi cưỡi lừa đi từ làng này sang làng khác trên các vùng núi ở Rize, bán các món hàng xén và ngũ kim ông mua trên thành phố. Tôi định kế nghiệp cha thì Thế chiến II nổ ra và tôi bị gọi đi quân dịch. Tôi bị đưa đến Çanakkale. Thổ Nhĩ Kỳ không tham chiến nhưng chúng tôi ở lại Çanakkale bốn năm để canh giữ Bosphore và các tiền đồn. Chỉ huy của tôi, một sĩ quan hậu cần gốc Samsun, nói với tôi, Hamit, chú rất thông minh, đừng quay về làng, uổng phí lắm. Lên Istanbul đi, tôi sẽ tìm việc cho. Cầu mong linh hồn anh ta yên nghỉ trong ánh sáng vĩnh hằng. Sau chiến tranh, nhờ anh ta, tôi làm phụ việc trong một tiệm tạp hóa ở Feriköy vào cái thời mà nghề phụ việc tiệm tạp hóa chưa tồn tại, dịch vụ giao hàng tận nhà cũng chưa, tôi mua bánh mì ở lò cho vào gùi rồi cưỡi lừa đi phân phối khắp nơi; tôi thấy mình cũng làm được việc này nên tôi mở một tiệm tạp hóa gần trường tiểu học Piyalepaşa ở Kasımpaşa, rồi tôi đi mua những mảnh đất rẻ và làm sẵn cơ sở hạ tầng để cất nhà. Tôi còn mở một lò bánh mì nhỏ ở Kâğıthane. Thời đó, nhân công ở thành phố không thiếu, nhưng họ đều hơi thô thiển. Mà người ta lại đâu thể tin cậy đám nhà quê.

Tôi kêu đàn ông con trai dưới làng lên, bắt đầu từ bà con của mình. Lúc đó có những lán trại ở Duttepe, chúng tôi cho đám thanh niên lên thành phố ngủ ở đó – tất cả đều hôn tay tôi và kính cẩn – và chúng tôi chiếm thêm những mảnh đất mới, may thay, công việc diễn ra suôn sẻ. Làm sao để hết đám thanh niên độc thân này có thể cầu nguyện, tạ ơn thánh Allah để cảm thấy bình tâm và làm việc hiệu quả? Lần đầu hành hương đến Mecca, tôi cầu nguyện thánh Allah và Đấng tiên tri, tôi ngẫm câu hỏi này.

Tôi nghĩ bụng mình sẽ làm việc đó, tôi để dành ra một phần tiền từ lò bánh mì và các công trình xây dựng, mua xi măng, dầm sắt. Tôi đi gặp thị trưởng xin một miếng đất, tôi đi gặp người giàu kêu gọi họ đóng góp. Một số cũng rút hầu bao ra, cầu xin thánh Allah ban phước cho họ, số khác thì nói, Duttepe? Có người sống ở đó sao? Chính vì vậy, tôi nghĩ bụng mình sẽ xây một thánh đường trên đỉnh Duttepe cao đến mức từ dinh thị trưởng ở Nişantaşı, hay từ trên khối căn hộ ở Taksim người ta cũng thấy được, họ sẽ hiểu là có người sống ở đó, ở Duttepe, ở Kültepe, ở Gültepe và ở Harmantepe.

Sau khi đổ móng thánh đường và bắt đầu xây lên, mỗi buổi cầu nguyện thứ Sáu, hộp trong tay, tôi đứng trước cửa quyên tiền. Người nghèo nói, Để người giàu đóng! người giàu nói, Xi măng từ tiệm của ông mà, và họ không cho. Nên tôi dốc hết túi ra. Nếu tôi có ba công nhân rỗi việc trên công trường, hay có dư sắt vụn, tôi gửi đến thánh đường. Đám ghen ăn tức ở nói, Ê, Hadji Hamit, mái vòm của ông lớn quá, tự phụ quá, khi nào rút giàn giáo ra, thánh Allah sẽ cho nó đổ sập lên đầu ông, lúc đó ông sẽ thấy ông dương dương tự đắc làm sao. Lúc giở ván khuôn gỗ, tôi đứng dưới đỉnh vòm. Nó không sập xuống. Tôi tạ ơn thánh Allah. Tôi trèo lên đỉnh vòm, tôi khóc. Rồi tôi thấy chóng mặt. Tôi như con kiến trên quả bóng; trên đỉnh vòm, trước hết ta chỉ thấy một vòng tròn, rồi ta nhìn ra toàn thể thế giới bên dưới. Ở trên đó, ta không nhìn ra được tận cùng của mái vòm, như thể đường phân giới giữa cõi trần và cõi chết bị xóa nhòa, nó làm ta khiếp sợ. Vậy nhưng, bọn đạo đức giả xuống thành phố rồi quay lại nói, Mái vòm của ông đâu? Bọn tôi không thấy. Vì vậy, tôi dồn hết đầu óc công sức vào các tháp thánh đường. Ba năm trôi qua, rồi thiên hạ nói, Ông nghĩ mình là Hồi vương mà xây hai tháp có ba tầng ban công sao? Cai thầu và tôi mỗi lần lại men theo cầu thang hẹp của tháp lên cao thêm chút nữa, lên tới trên đỉnh, tôi bị chóng mặt, cái nhìn mờ đi. Thiên hạ nói, Duttepe như cái làng, ai đời thánh đường của làng mà có hai tháp ba tầng ban công?

Nếu Duttepe là làng, cứ để thánh đường Hadji Hamit Vural ở Duttepe là thánh đường làng lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ, tôi đáp. Họ cứng họng. Một năm trôi qua, và lần này họ nói, Duttepe không phải làng, nó là Istanbul, chúng tôi cho nó lên thị xã rồi, nên hãy bầu cho chúng tôi. Trước các cuộc bầu cử, cả đám chạy tới, uống cà phê của tôi, nói, Thánh đường đẹp quá, rồi xin lá phiếu, Hadji Hamit, nhớ nói người của ông bầu cho chúng tôi.

Phải, đây là người của tôi. Vì vậy mà họ không tin tưởng gì các ông, và họ sẽ bầu cho ứng cử viên tôi chọn, tôi nói với họ…

Đọc Xa lạ trong tôi

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 01 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 02 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 03 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 04 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 05 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 06 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 07 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 08 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 09 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 10 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 11 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 12 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 13 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 14 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 15 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 16 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 17 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 18 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 19 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 20 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 21 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 22 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 23 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 24 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 25 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 26 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 27 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 28 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 29 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 30 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 31 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 32 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 33 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 34 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 35 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 36 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 37 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 38 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 39 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 40 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 41 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 42 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 43 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 44 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 45 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 46 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 47 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 48 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 49 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 50 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 51 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 52 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 53 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 54 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 55 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 56 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 57 tại đây.