Xa lạ trong tôi chương 37 kể cuộc đời người bán boza Mevlut Karataş và bức tranh Istanbul từ 1969 đến 2012 qua nhiều nhân vật. Tác phẩm của nhà văn đạt giả Noel Văn học 2009 Orhan Pamuk.

Đọc Xa lạ trong tôi chương 37

Quán Binbom.

Đừng để bị ép.

Cuối tháng Tám, Rayiha nói với chồng là một chủ nhà hàng cũ gốc Trabzon và là người thân của đám Vural tìm người như Mevlut để giao một việc. Mevlut xấu hổ hiểu rằng vấn đề tiền bạc của họ lại là đề tài thảo luận ở bàn ăn nhà Aktaş. Rayiha.

Họ đang tìm người trung thực, thẳng thắn, biết ngành nhà hàng và bán thức ăn như anh, thời bây giờ không dễ mà tìm được người như vậy ở Istanbul đâu, tôi nói Mevlut. Đừng để bị ép khi thương lượng lương. Anh phải làm vậy vì các con, tôi thêm câu này vì, lúc Mevlut bắt đầu việc làm mới thì Fatma cũng vào tiểu học. Mevlut và tôi đến dự lễ khai giảng. Người ta yêu cầu chúng tôi xếp hàng dọc tường sân trường tiểu học Piyalepaşa ở Kasımpaşa. Hiệu trưởng giải thích cho chúng tôi rằng, bốn trăm năm mươi năm trước, trường này là konak của vị tướng đã chinh phục các đảo Địa Trung Hải thuộc về Pháp và Ý, ông đơn thương độc mã tấn công một tàu chiến địch, và khi ông mất tích, người ta tưởng ông bị bắt làm tù binh. Nhưng đám học trò không lắng nghe thầy, chúng nói chuyện với nhau hoặc nép sát vào cha mẹ, sợ cái sẽ xảy đến với chúng. Khi Fatma nắm tay các học trò khác vào trường, nó sợ và òa khóc. Chúng tôi vẫy theo cho đến khi nó khuất dạng trong trường. Đó là một ngày mát mẻ và âm u. Trên đường về, lên đồi, tôi nhận thấy những giọt nước mắt và mây xám chì trong mắt Mevlut. Không ghé qua nhà, anh đi thẳng đến quán ăn làm quản lý. Buổi chiều tôi lại xuống Kasımpaşa để đón Fatma trước cổng trường, chỉ hôm đó. Cái làm nó chú ý nhất, đó là ria mép của thầy và cửa sổ lớp. Sau đó, nó tự đi học với mấy đứa con gái khác trong phường.

Từ quản lý mà Rayiha dùng nửa trìu mến, nửa mỉa mai đó, không phải Mevlut mà Tahsin, ông chủ gốc Trabzon và chủ sở hữu quán ăn, là người nói đầu tiên. Thật ra, ông ta mong rằng ba người mà ông cho làm trong quán ăn của mình, và ông gọi là nhân sự (vì nhân viên không phải là từ hay), gọi ông là thuyền trưởng thay vì ông chủ, cái tiện hơn nhiều cho ai đó gốc Biển Đen. Nhưng mong muốn này không đi đến đâu ngoài chuyện nhân viên quán còn gọi ông là ông chủ nhiều hơn.

Mevlut chóng hiểu rằng đề nghị công việc với anh xuất phát từ việc ông chủ cảm thấy thiếu tin tưởng nhân viên. Mỗi tối, ăn tối với gia đình xong, ông chủ Tahsin đến quán để thay ca ở quầy thu ngân cho người ông gọi là quản lý của tôi. Trong hai giờ cuối, ông đích thân phụ trách quầy và đóng quầy. Vào những giờ khuya, trái với các nhà hàng nhộn nhịp đông đúc trên đại lộ İstiklal vẫn mở hai mươi bốn trên hai mươi bốn giờ, quán Binbom, thụt vào trong một đường kế cận, chỉ thấy người lạc đường, say rượu, tìm rượu và thuốc lá ghé qua.

Công việc của Mevlut cốt là mỗi sáng có mặt lúc mười giờ, ngồi vào quầy thu ngân; buổi tối lo tiền nong và tính toán từ bảy giờ ba mươi đến tám giờ và trông coi để cả quán vận hành trôi chảy. Dù Binbom nhỏ, chật và xa tuyến đường chính, nó làm ăn cũng không tệ. Khách hàng chủ yếu gồm nhân viên trong các, công ty, các tiệm ảnh và văn phòng quảng cáo kế cận, nhân viên các quán bar và nhà hàng hạng bét trong các hẻm bên cạnh, và tất cả những ai sẵn tiện dừng ở đó. Nhưng ông chủ lo lắng nghi nhân viên lừa đảo ông kiểu này hay kiểu khác.

Mevlut sóm đoán ra rằng trong lo lắng của ông chủ có một khía cạnh cụ thể hơn giả định là người nghèo thường trực tìm cách lừa đảo người giàu thuê họ. Cái mẹo thông thường hơn hết của đám nhân sự, và ông chủ kêu gọi Mevlut để ý, là chuẩn bị nhiều sandwich hơn số ông chủ dự kiến và tòa thị chính cho phép, với cùng lượng bánh mì, phô mai, thịt xắt lát, dưa chua, xúc xích, sốt cà chua, rồi bỏ túi khoản dư. Đối mặt cái mẹo này, thuyền trưởng Tahsin nghĩ ra một biện pháp mà ông tự hào giải thích cho Mevlut: chủ sở hữu gốc Rize của tiệm bánh mì Tayfun giao bánh mì cho Binbom để làm sandwich và hamburger mỗi ngày sẽ gọi điện cho thuyền trưởng để báo số lượng bánh mì ông ta giao ngày hôm đó, và như vậy ông ngăn chặn được nhân viên lấy cắp phô mai kaşar để làm thêm bánh mì nướng hay ăn cắp thịt xắt lát để làm nhiều hamburger hơn. Nhân viên có thể làm như vậy với nước cam, nước lựu, nước táo và, vì về điểm này ông không có người bán nước quả đồng minh để xác định số ly, quản lý Mevlut cần phải mở to mắt.

Cái chính yếu Mevlut phải để ý, đó là mọi khách mua phải được phát phiếu từ quầy thu ngân, một quy định mới mẻ quan trọng đã bắt đầu được dùng trong cả thành phố năm năm trước. Họ cứ ăn cắp bao nhiêu phô mai cũng được, thêm bao nhiêu nước đường vào nước cam không qua quầy cũng được, thuyền trưởng nghĩ rằng khi có phát phiếu từ quầy, ông sẽ không bao giờ bị gian lận được. Như một biện pháp đối trị việc không phát phiếu cho khách, thi thoảng thuyền trưởng cho một người bạn đến quán mà không ai biết. Sau khi ăn gì đó, thanh tra chìm nói rằng anh ta không muốn lấy phiếu và đòi bót tiền ở quầy thu ngân, như tất cả mọi người ở Istanbul vẫn làm. Nếu quản lý giữ quầy thu ngân không xuất hóa đơn, lúc đó có vẻ như anh ta bỏ tiền vào túi riêng và bị đuổi ngay, chuyện này thật ra là trường hợp của quản lý trước.

Mevlut không nghĩ nhân sự của quán là những kẻ cơ hội chờ dịp để lừa đảo ông chủ gốc Trabzon: anh xem họ như những thuyền viên trung thực trên con tàu mà tất cả họ cùng chèo để kiếm miếng ăn. Anh luôn cười với họ, vui vẻ công nhận thành quả của đồng nghiệp trong công việc, thật lòng chúc mừng họ, Anh nướng bánh này chuẩn lắm, hoan hô hay Chúc mừng, döner của anh giòn rụm. Nếu ngày hôm ấy công chuyện tốt đẹp, buổi tối tính toán xong, Mevlut cảm thấy thật lòng tự hào khi báo cáo lại con số với ông chủ, giống như một người lính báo cáo với vị tướng của mình.

Mỗi tối, sau khi giao lại quán cho chủ, anh chạy vội về nhà, ăn dĩa đậu lăng hay soup tarhana Rayiha đặt trước mặt trong khi liếc mắt xem tivi như anh làm cả ngày ở quán. Vì ai cũng được ăn bánh mì nướng hay döner ở quán, Mevlut không ôm bụng đói về nhà, anh không đặt nặng lắm bữa tối và, vừa ăn soup anh vừa sung sướng xem sách giáo khoa của Fatma và nhất là những chữ, số, câu nó viết bằng chữ nhỏ nhưng rất đẹp trên các trang vở trắng (thời Mevlut đi học, vở có giấy vàng rơm). Mỗi tối sau khi hết bản tin, như thường lệ anh ra đường đi bán boza đến mười một giờ, mười một giờ rưỡi.

Giờ đã có thu nhập làm quản lý, anh không cố bán cho được nhiều boza hơn, cũng không liều vào các phố hẻo lánh, nơi lũ chó nhe răng gầm gừ, nhằm tìm khách mới trong các phường cũ ở bờ bên kia Sừng Vàng. Một tối mùa hè, anh đẩy xe kem đến thăm giáo trưởng và học trò của ông, anh múc kem vào các ly hình thuôn đặt trên khay họ đưa anh dưới đường, và sau hôm đó anh quay lại bấm chuông cửa nhà họ mỗi khi thấy muốn trò chuyện, lấy boza làm cớ khi mùa đông đến và trời trở lạnh. Để nhấn mạnh là anh đến đây để trò chuyện mà không phải để bán hàng, anh làm họ chấp nhận là, cứ ba lần thì có một lần, anh không lấy tiền kem hay boza. Một khách trong lần ghé qua được chứng kiến đã gọi đó là cúng dường cho Hội quán thầy tu Sufi. Những bài giảng của giáo trưởng gọi là những cuộc chuyện trò.

Gần một năm từ lần đầu đến, Mevlut mới suy ra rằng căn hộ mà giáo trưởng dạy riêng cho học trò viết chữ xưa và nghệ thuật thư pháp cũng đồng thời là hội quán mà một số ít tín đồ nhiệt tình nhóm họp. Lý do anh biết muộn như vậy là do sự im lặng và bí mật của những người lui tới hội quán – một căn hộ đơn sơ – phần cũng vì anh không muốn biết các chủ đề này. Anh hài lòng được đến đó và, mỗi thứ Năm, giáo trưởng dành cho anh chút ít thời gian, chỉ năm sáu phút, để lắng nghe những ưu tư của anh và trò chuyện với anh, đến mức anh tránh tất cả những gì có thể làm hỏng niềm hạnh phúc này: một khách đã mời anh đến các cuộc chuyện trò thứ Ba mà giáo trưởng nói với bất kỳ ai đến gõ cửa nhà ông và cả ba mươi người tập họp đều đặn, nhưng Mevlut không bao giờ đến. Thỉnh thoảng anh sợ đến hội quán rồi liên lụy trong chuyện gì phi pháp, anh tự an ủi mà nói, Nếu đó là những người xấu làm những việc đáng trách, họ đã không treo bức hình Atatürk to tướng! Nhưng anh sớm hiểu rằng chân dung Atatürk chễm chệ trên tường thật ra là để có thể nói, Có nhầm lẫn gì đây, chúng tôi rất quý Atatürk nếu có ngày cảnh sát ập đến, như hình Atatürk đội mũ ở lối vào chi bộ cộng sản ở Kültepe mà Ferhat và anh có lần vào trong những năm trung học.

Khác biệt duy nhất, đó là người cộng sản hoàn toàn tin ở Atatürk luôn đả kích ông (cái Mevlut không thích là ngôn ngữ xấu xa của họ) trong khi những người theo đạo tuyệt không tin Atatürk thì không bao giờ công kích ông. Mevlut thích thái độ thứ hai hơn nên khi một số sinh viên đại học thẳng thừng xấc láo hơn của giáo trưởng nói, Nghệ thuật thư pháp đẹp đẽ có từ năm trăm năm của chúng ta tiêu tùng vì cải cách bảng chữ cái của Atatürk khi muốn học đòi châu Âu, anh giả như không nghe thấy.

Mevlut thấy những sinh viên nói đủ kiểu tâng bốc để giáo trưởng chú ý không đủ nghiêm túc, nhưng vừa ra khỏi phòng là họ bắt đầu nói chuyện phiếm và bàn về các chương trình truyền hình. Anh còn thấy là không phòng nào trong căn hộ có tivi và thấy lo vì nó như bằng chứng rằng ở đây diễn ra những chuyện nguy hiểm nhà nước không chấp thuận. Nếu có bao giờ xảy ra một cú đảo chính quân sự mới và người cộng sản, Kurd và người Hồi giáo bị bắt, khách lui tới hội quán Sufi này có nguy cơ gặp rắc rối. Mặt khác, giáo trưởng không một lần nói một câu nào có thể bị cho là tuyên truyền chính trị hay nhồi sọ.

Rayiha. Mevlut làm quản lý quán cũng như Fatma vào tiểu học nên tôi có nhiều thời gian hơn cho việc thêu thùa. Từ nay, tôi chuyên tâm làm không phải với nỗi lo làm sao đủ trang trải mỗi tháng mà vì tôi thích, và tôi cũng muốn tự kiếm được dăm ba đồng. Có lúc, người ta đưa tôi một trang tạp chí, một hình cho thấy phải thêu mẫu nào và chỗ nào trên màn… Lúc khác, người ta chỉ nói, Cô quyết định đi. Khi chính tôi phải quyết định, tôi cứ nhìn góc màn bằng cái nhìn trống rỗng mà tự hỏi, Mình phải làm gì đây, mình sẽ thêu gì đây? Thỉnh thoảng những hình thêu, biểu tượng, hoa, mây sáu cạnh và hươu cái chạy qua cánh đồng hiện lên trong tâm trí tôi: tôi thực hiện các mẫu này trên màn, vỏ gối, vỏ chăn, khăn trải bàn, khăn ăn và trên mọi thứ tôi tìm thấy.

Dừng đi, Rayiha, nghỉ tay một chút, em lại mải mê làm việc rồi, thỉnh thoảng chị Reyhan khuyên.

Vài ba lần mỗi tuần, khoảng hai ba giờ chiều, Rayiha dắt Fatma và Fevziye đến quán ăn cha chúng làm quản lý. Ngoài giờ Mevlut về nhà ăn soup bữa tối, hầu như cả ngày các con không gặp anh. Buổi sáng khi Fatma đến trường, Mevlut vẫn chưa dậy và, buổi tối, mãi gần nửa đêm anh mới về, các con đã ngủ. Fatma và Fevziye thích đến quán với anh thường xuyên hơn, nhưng cha chúng đã cấm ngặt chúng đến một mình và, có mẹ đi cùng, anh đặt điều kiện là chúng không thả tay mẹ ra một phút nào. Anh cấm Rayiha ra Beyoğlu, và nhất là trên đại lộ İstiklal: khi mấy mẹ con chạy băng qua đại lộ, họ cảm thấy như mình chạy trốn xe cộ cũng như đám đàn ông ở Beyoğlu.

Rayiha. Vì có dịp để tôi nói, hãy biết cho rằng trong năm năm Mevlut làm quản lý quán ăn, tôi không chỉ cho anh ăn soup bữa tối. Tôi thường làm cho anh menemen với rất nhiều mùi tây và ót, khoai tây chiên, börek, đậu trắng hầm với ớt và cà rốt. Mevlut thích khoai tây đút lò với gà, các người cũng biết rồi. Giờ anh không bán cơm gà nữa, mỗi tháng một lần, tôi mua cho Mevlut và các con một con gà ở người bán gà Hamdi, ông giảm giá cho chúng tôi.

Lý do chính mà Rayiha với các con gái đến Binbom hai ba lần mỗi tuần, lý do mà ta chỉ họa hoằn nói trong gia đình, đó là để các con ăn bánh mì nướng phô mai, sucuk, döner, ayran và uống nước cam thỏa thuê.

Những tháng đầu Mevlut làm quản lý, khi đến thăm anh như vậy, Rayiha thấy cần nói khi tới, Mẹ con em chỉ tiện thể ghé qua.

Phải lắm, một nhân viên trong quán sẽ nói. Được vài lần rồi người ta bắt đầu nấu rồi đặt trước mặt họ cái hai cô con gái thích mà không đòi hỏi gì. Rayiha không bao giờ ăn gì, khi nhân viên nấu rồi tươi cười tử tế mời cô một döner hay bánh mì nướng phô mai, cô luôn từ chối mà nói cô vừa ăn xong. Mevlut tự hào về thái độ nguyên tắc này của vợ và anh không giục, Ăn đi em, như nhân viên trông đợi anh.

Những tháng sau đó, khi Mevlut bắt đầu phát hiện ra rằng nhân viên ở Binbom lừa thuyền trưởng Tahsin gốc Trabzon, döner mà các con ăn miễn phí bắt đầu giày vò lương tâm anh.

Đọc Xa lạ trong tôi

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 01 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 02 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 03 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 04 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 05 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 06 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 07 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 08 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 09 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 10 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 11 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 12 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 13 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 14 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 15 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 16 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 17 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 18 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 19 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 20 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 21 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 22 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 23 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 24 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 25 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 26 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 27 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 28 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 29 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 30 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 31 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 32 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 33 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 34 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 35 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 36 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 37 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 38 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 39 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 40 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 41 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 42 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 43 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 44 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 45 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 46 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 47 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 48 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 49 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 50 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 51 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 52 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 53 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 54 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 55 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 56 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 57 tại đây.