Xa lạ trong tôi chương 38 kể cuộc đời người bán boza Mevlut Karataş và bức tranh Istanbul từ 1969 đến 2012 qua nhiều nhân vật. Tác phẩm của nhà văn đạt giả Noel Văn học 2009 Orhan Pamuk.

Đọc Xa lạ trong tôi chương 38

Trò gian lận của nhân viên.

Anh đừng xen vào.

Mặc cho mọi biện pháp đề phòng của ông chủ gốc Trabzon, năm 1990, ngay đầu năm, Mevlut phát hiện rằng nhân viên Binbom đã nghĩ ra một mẹo dựa trên logic rất đơn giản: mỗi ngày, bằng tiền một quỹ chung họ tạo ra với nhau – nói cách khác là tiền riêng -, họ mua bánh mì ở một lò bánh mì khác, họ cẩn thận nhồi các nguyên liệu mua ở các tiệm khác để chuẩn bị sản phẩm riêng rồi họ bán lén ông chủ. Mỗi trưa, những hamburger và döner này được gửi đến các công ty lân cận, gói kỹ, bí mật, như thể ma túy. Tiền không qua quầy thu ngân Mevlut phụ trách, nó được Vahit đi thu, hắn đến từng công ty này với sổ trong tay và nhận yêu cầu. Phải rất lâu Mevlut mới phát hiện ra bộ máy hoạt động trơn tru này và mất thêm một mùa đông nữa nhân viên quán mới hiểu rằng Mevlut biết mọi thủ đoạn này nhưng anh vẫn ngoan ngoãn ngồi ở quầy mà không tố họ với ông chủ.

Những tháng đầu, Mevlut nghĩ rằng nếu đang có âm mưu gì đó, người đầu sỏ chuyện này chắc chắn là Chồn, nhân viên trẻ nhất của thuyền trưởng (không ai gọi tên thật của anh ta). Chồn vừa đi quân dịch về, và anh ta phụ trách bếp dưới tầng hầm và kho, một cái hang đáng sợ bẩn thỉu có một bề hai mét và một bề hai mét rưỡi nơi anh ta chuẩn bị thịt xắt lát làm hamburger, sốt cà chua, ayran, vân vân, anh ta chiên khoai tây, rửa ly và dĩa nhôm qua loa – chính xác hơn là tráng nước – rồi, khi trên tầng đông khách, anh ta đến chi viện và phụ trách mọi thứ, từ nướng bánh mì cho đến dọn ayran cho những khách đang hối. Lần đầu tiên Mevlut phát hiện lượng bánh mì nhiều hơn từ lò bánh mì thứ hai, đó là trong căn bếp đầy chuột gián của Chồn.

Mevlut không thích Vahit, anh không thích cách hắn nhìn thèm thuồng từng phụ nữ có khuôn mặt xinh xắn và đôi tay đẹp. Nhưng làm việc chung dần dà gắn kết họ khiến Mevlut lúng túng. Khi không có khách, họ cùng xem tivi giết thời gian, trong các cảnh cảm động (năm sáu lần mỗi ngày) họ liếc nhìn nhau, khiến họ thêm gần nhau. Được ít lâu thì Mevlut thấy như đã quen Vahit từ nhiều năm. Bởi Vahit là thủ quỹ của trò gian lận có tổ chức, Mevlut khó chịu vì cái gần gũi xuất phát từ chuyện họ có cùng cảm xúc khi xem tivi. Đôi khi anh nghĩ Vahit lừa đảo không đủ sức hiểu những cảm xúc tinh tế này. Lúc khác, vì là quản lý, anh nghĩ bụng rằng nhân viên có lỗi có lẽ lợi dụng đồng cảm xem truyền hình này để lấy lòng anh.

Khoảng thời gian mới nhận thấy những dấu hiệu mưu mẹo đầu tiên, Mevlut cảm thấy một con mắt (lạ là không phải hai) mà anh quan sát Vahit và các nhân viên khác tách rời anh và tự theo dõi chính anh (Mevlut). Đôi lúc anh cảm thấy bị mắc kẹt giữa những con người trong quán này. Lúc đó con mắt sẽ quan sát Mevlut. Thỉnh thoảng anh thấy mình giả tạo. Nghĩ lại thì một số khách đến quán Binbom cũng vừa ăn döner vừa soi gương.

Khi còn bán cơm gà, anh phải đứng cả ngày ngoài đường lạnh, khi bán kem, anh phải cố tìm khách, nhưng anh còn được tự do. Anh được mơ mộng thỏa thích, quay lưng với cả thiên hạ nếu muốn, để trái tim làm chủ xác thân. Nhưng giờ đây, anh như bị xiềng xích vào chỗ này. Trong ngày, những lúc không vui anh rời mắt khỏi tivi và thử trốn tránh trong mơ màng, anh tự an ủi rằng buổi tối anh sẽ gặp lại các con và đi bán boza. Anh có khách hàng anh thích gặp mỗi tối, rồi mọi người trong thành phố. Giờ thì Mevlut đã hiểu, khi anh bước đi, các hình ảnh trở nên sống động trong óc anh, mỗi khi anh rao Boozaa với một tình cảm nào đó, người trong thành phố cũng sẽ cảm thấy tình cảm đó trong lòng, vì vậy mà họ muốn anh lên nhà để mua boza.

Những năm làm quản lý, buổi tối Mevlut thành người bán boza tận tụy hơn và nhiệt tình hơn. Khi anh rao Boozaa về phía những con đường âm u chạy mải miết, anh không chỉ nói với các cửa sổ thả màn và các gia đình sau cửa sổ, vách tường trần trụi, lũ chó ma quỷ anh cảm thấy rình rập trong góc tối, mà còn với thế giới bên trong anh. Vì khi rao Boozaa, anh thấy như những hình ảnh sắc màu anh có trong đầu thoát ra miệng như những ô đối thoại truyện tranh và tan như mây vào những con phố buồn bã. Vì từ ngữ là vật thể, và mỗi vật thể là một hình ảnh.

Anh cảm thấy thế giới bên trong anh và đường phố anh đi bán boza ban đêm từ nay là một. Nhiều lúc Mevlut thấy như phát hiện chấn động này là của riêng anh hay là như một thứ ánh sáng đặc biệt, ánh sáng mà thánh Allah chỉ ban cho mình anh. Những ngày Mevlut rời quán ăn lòng bứt rứt không yên, tối lại khi rong ruổi bán boza, anh phát hiện thế giới bên trong anh hắt nơi những cái bóng thành phố. Một tối, lại sau một ngày anh không quyết ý được phải làm sao với trò lừa đảo ở quán Binbom, anh rao Boozaa thì một cửa sổ mở ra trong bóng tối, làm tràn ra ngoài một luồng ánh sáng cam đẹp đẽ. Một bóng đen lù lù gọi anh lên. Đó là một tòa nhà Hy Lạp cổ trong con hẻm nhỏ ở Feriköy. Mevlut nhớ đã đến tòa nhà này ngày anh còn bán sữa chua với cha, một buổi chiều những ngày mới tới Istanbul (như rất nhiều người bán rong anh có ký ức về các tòa nhà và tấm biển của chúng), và đã giao sữa chua lên tầng trên cùng. Tên của tòa nhà này là Savanora. Vẫn cái mùi bụi, ẩm ướt và dầu ăn trong lối đi. Anh bước qua cánh cửa ở tầng hai vào một căn phòng rộng và sáng trưng: căn hộ xưa này đã biến thành xưởng áo quần may sẵn. Anh thấy độ chừng chục cô gái ngồi trước máy may. Một số hãy còn trẻ con nhưng phần lớn cỡ tuổi Rayiha và, từ gút thắt lơi khăn trùm đến vẻ nghiêm trang và chăm chú trên gương mặt họ, Mevlut thấy tất cả có vẻ quen thuộc đến phát hoảng. Người đàn ông có gương mặt hiền lành đã ló ra cửa sổ là chủ họ. Anh bán boza, mấy cô gái chăm chỉ này cũng như con tôi, để hoàn thành một đơn hàng của Anh, họ anh hùng làm việc cho đến khi xe chở họ về nhà lúc sáng, ông nói. Anh sẽ dọn cho họ boza ngon nhất, đậu gà rang mới nhất, đúng không? Anh dân ở đâu? Dù Mevlut chăm chú nhìn các bức phù điêu, tấm gương lớn trong khung mạ vàng và một đèn chùm giả pha lê các gia đình Hy Lạp từng sống ở đây bỏ lại, về sau suốt nhiều năm mỗi lần nhớ lại căn phòng này anh đều nghĩ thật ra mình không thấy đèn chùm hay tấm gương nào, và đó là một trò trí nhớ chơi khăm anh. Vì nhiều năm sau, trong ký ức của anh, các cô gái làm việc đằng sau máy may này có những nét vẽ của con anh, Fatma và Fevziye.

Từ nay mỗi sáng, Fatma và Fevziye mặc đồng phục nữ sinh đen giống nhau, đeo cổ áo trắng nửa bằng sợi tổng hợp nửa bằng vải lúc nào cũng trông như mới được hồ, cài vào nút ở mặt trong tạp dề, kẹp tóc lên, đeo cặp mà Mevlut mua giảm giá trong một tiệm ở Sultanahmet (anh biết từ thời anh với Ferhat đi bán các hộp Vận may), và lúc bảy giờ bốn mươi lăm, khi Mevlut vừa mở mắt và còn mặc pyjama, chúng ra khỏi nhà.

Khi các con đi học rồi, Mevlut với Rayiha làm tình bao lâu tùy thích. Sau khi đứa con gái thứ hai, Fevziye, lớn một chút, họ gần như không còn được một mình với nhau trong phòng và làm tình như năm đầu mới cưới. Họ chỉ được một mình ở nhà khi hai con qua nhà hàng xóm hay chị Reyhan hay Vediha hay Samiha ghé đón chúng từ sáng sớm để dẫn chúng đi chơi. Chuyện này cũng có thể diễn ra những ngày hè, khi các con biến đâu trong nhiều giờ để chơi với chúng bạn trong vườn hàng xóm. Mùa xuân và mùa hè, khi có dịp một mình ở nhà, họ nhìn nhau, Mevlut hỏi, Tụi nhỏ đâu rồi? Rayiha đáp, Con chơi trong vườn bên, Mevlut nói, Biết đâu được, con quay về thì sao, và họ không tìm lại được những ngày hạnh phúc thời đầu hôn nhân nữa.

Sáu bảy năm nay rồi, lúc duy nhất Mevlut với Rayiha có thể gần gũi trong căn hộ một phòng là nửa đêm, khi các con ngủ say trong giường ở đầu kia phòng. Khi Mevlut đi bán boza về khuya, nếu Rayiha còn chờ anh và thủ thỉ với anh những lời dịu dàng thay vì xem tivi, Mevlut xem đó như lời mời làm tình và, sau khi an tâm là các con gái ngủ hẳn rồi, anh cẩn thận tắt hết đèn. Dưới chăn, vợ chồng thận trọng làm tình, im lặng, và không kéo dài quá – vì đến lúc đó thì Mevlut đã mệt nhoài. Lúc khác, ngủ được vài giờ, thân xác họ, mặc đồ ngủ và pyjama, tự động quấn lấy nhau và họ làm tình vội vã nín lặng nhưng sâu đậm chân thành.

Vì mọi trở ngại này, họ càng lúc càng ít làm tình, và họ thấy điều này như hệ quả tự nhiên của hôn nhân. Do từ nay họ có thêm thời gian và Mevlut đỡ mệt nhờ công việc quản lý, họ làm tình với nhau nhiệt tình như những ngày mới cưới. Họ cũng thấy thoải mái hơn vì đã biết nhau và tin cậy nhau và đỡ ngượng trước mặt nhau hơn. Ở nhà một mình làm họ gần nhau, họ lại cảm thấy cái tin cậy chỉ có giữa vợ chồng, nhớ mình đã may mắn làm sao tìm thấy nhau trong đời.

Hạnh phúc này còn xua tan trong Rayiha lời đơm đặt của Süleyman, dù không mất hẳn. Thảng hoặc cô vẫn còn thấy hồ nghi, cô lấy xấp thư ra đọc một hai lá, rồi khuây khỏa trong những lời đẹp đẽ của Mevlut.

Hạnh phúc vợ chồng được nếm trải sau khi con gái đi học, tính cả thời gian để uống trà và cà phê trên cái bàn duy nhất trong phòng (Mevlut ăn sáng với bánh mì nướng phô mai và cà chua ở Binbom), không quá một giờ rưỡi vì Mevlut phải có mặt ở quán ăn lúc mười giờ. Chính trong những giờ hạnh phúc gần gũi này mà Mevlut bắt đầu kể cho Rayiha những trò gian trá đang diễn ra ở Binbom.

Rayiha.

Anh đừng xen vào, đầu tiên tôi khuyên. Để mắt đến mọi thứ, nhưng làm như anh không thấy gì.

Nhưng ông chủ đặt anh ngồi đó để anh thấy và báo lại cho ông ta, Mevlut nói, và anh đúng. Ông chủ là người của Vural… Sau đó họ không nói anh ngu vì không thấy trò trộm cắp ngay trước mắt sao?

Anh biết không, Mevlut, họ thông đồng với nhau. Nếu anh tố họ với ông chủ, họ sẽ hùa nhau nói anh mới là người gian lận, và ông chủ sẽ tin ngay. Rồi anh mới là người bị đuổi. Và anh sẽ bị người của Vural nhìn sai. Mỗi lần nói vậy tôi thấy Mevlut hoảng sợ, chuyện này làm tôi buồn.

Đọc Xa lạ trong tôi

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 01 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 02 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 03 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 04 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 05 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 06 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 07 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 08 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 09 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 10 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 11 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 12 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 13 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 14 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 15 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 16 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 17 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 18 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 19 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 20 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 21 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 22 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 23 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 24 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 25 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 26 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 27 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 28 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 29 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 30 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 31 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 32 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 33 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 34 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 35 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 36 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 37 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 38 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 39 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 40 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 41 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 42 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 43 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 44 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 45 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 46 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 47 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 48 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 49 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 50 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 51 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 52 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 53 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 54 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 55 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 56 tại đây.

Đọc Xa lạ trong tôi, chương 57 tại đây.